Starlink, Trump Kiev'e Rus rafinerilerini rahat bırakması için baskı yaptığı anda Ukrayna'nın dronlarını frenledi

Çarşambaya bağlanan gece, hiçbir ön bildirim yapmadan Elon Musk'ın SpaceX şirketi, Ukrayna ordusunun dayandığı Starlink uydu internetinin askeri versiyonu Starshield'in çalışmasını kısıtladı. Hareket halindeki terminaller bağlantıyı kaybetmeye başladı, birkaç görev başarısız oldu. O zaman bir açıklama yapılmadı, şimdi de yok.

"Bu, bize karşı yapılmış bir nükleer saldırıyla kıyaslanabilir. Bütün operasyonlar durdu. Bu, birçoğumuzun hayatına mal olacak," dedi Ukrayna'nın güneydoğusunda orta menzilli dron saldırı birliğine komuta eden deneyimli bir Ukraynalı subay. Birliği, Amerikan yapımı Hornet dronlarıyla 150 kilometreye kadar uzaklıktaki hedefleri vuruyor - ve bunların hepsini Starlink üzerinden yapıyor.

Kısıtlamaya dair rakamlar kime sorduğunuza göre değişiyor ve bu da sorunun bir parçası. Subay, terminallerin hızının 100 km/s ile sınırlandığını söylüyor. Ukrayna Savunma Bakanlığından bir yetkili, birliğe ve araca göre 72 ila 161 km/s hızlarda sorunlardan söz ediyor. 7. Hızlı Müdahale Kolordusu ise daha 110-120 km/s'de 10 ila 20 saniyelik kesintiler bildirdi - dronun uçmaya devam etmesine yetecek, ama düzgün kontrol edilmesine yetmeyecek kadar. Görevlerin bir kısmı iptal edilmek zorunda kaldı.

Zamanlaması çok iyi bir tesadüf

Kısıtlama, ABD Başkanı Donald Trump'ın Ukrayna'ya Rus rafinerilerine saldırmayı bırakması için yoğun baskı yaptığı bir anda geldi. Bu, Trump'ın Vladimir Putin'le dizelin dünya piyasasına sürülmesi konusunda vardığı anlaşmanın ardından geliyor - Trump'ın gelecek ayki ABD ara seçimleri öncesinde akaryakıt fiyatlarını düşürme çabasının bir parçası. Ukrayna Devlet Başkanının danışmanı Serhiy Beskrestnov, "Bu tedbirin tesadüf olamayacağı ve mevcut siyasi durumla bağlantılı olduğu açık," diye yazdı.

AB Savunma Komiseri Andrius Kubilius bunu diplomatik bir dille söyledi: "Siyasi gelişmelerin bazen alışılmadık etkileri oluyor. Seçimler yaklaşıyor." Ardından itiraf gibi duran bir cümle ekledi: "Amerikan uzay kapasitelerine epey bağımlıyız. Böyle bir duruma cevap, kendi kapasitelerimizi geliştirmek." Güzel söylenmiş - ama Ukrayna bugün savaşıyor, Avrupa kendi kapasitelerini kurduktan sonra değil.

Polonya Dışişleri Bakanı Radosław Sikorski doğrudan şirketin sahibine seslendi: "Hey, Elon Musk, büyük adam, yine ürünlerin üzerinden siyaset mi yapıyorsun? Biz, Avrupalı kullanıcıların, ne yaptığını görüyoruz." İkisinin zaten bir geçmişi var. Mart 2025'te Sikorski, Polonya'nın Ukrayna'daki Starlink için yılda yaklaşık 50 milyon dolar ödediğini ve SpaceX güvenilmez çıkarsa başka bir tedarikçi arayacağını söylemişti. Musk ona "Sus, küçük adam" diye cevap vermiş - ve Ukrayna'daki terminalleri asla kapatmayacağına söz vermişti.

Eylül'deki "mesaj"

Ukraynalı bir dron pilotu, 11 ve 12 Eylül'de, ardından yine 17 Eylül'de ciddi bağlantı kesintileri bildirdi - ABD'nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Kiev ve Moskova ziyaretlerini tamamlamasından kısa süre sonra. "Birkaç gün sonra Starlink yeniden normal çalışmaya başladı. Ama bunun bir mesaj olduğuna inanıyorum," diyor. Argümanı şu: Rus karıştırma sistemlerinin cephenin birçok kesiminde aynı anda bu kadar düzenli kesintilere yol açması çok zor.

Kesintinin kasıtlı olup olmadığını şimdiye kadar kimse doğrulamadı. Ukraynalı aktivist Serhiy Sternenko, SpaceX'in Trump yönetiminin talebi üzerine hareket ettiğini açıkça iddia ediyor, ancak bunun bağımsız bir teyidi yok. Eski Ukrayna Savunma Bakanı Mihaylo Fedorov ise bu arada bağlantının 160 km/s'ye kadar hızlarda kademeli olarak geri geldiğini bildirdi - ve Musk'a teşekkür etti. Yani el frenini çeken şirkete teşekkür.

Asıl hikâye bu. Sahibini Avrupalı bakanların açıkça siyaset yapmakla suçladığı özel bir şirket, tek bir gecelik kısıtlamayla koca bir ordunun dronlarının ne kadar uzağa uçacağına karar verebiliyor. Balkanlar müttefik ile tedarikçinin eş anlamlı olmadığı dersini çoktan öğrendi. Her küçük devlet için soru basit: senin şalterini kim tutuyor - ve bir dahaki sefere ne isteyecek?