Üç gün. Struga Temel Mahkemesi'nin üç kişilik ceza heyetinin iş adamı Borçe Markovski'ye pasaportunu iade ettiği an ile, o heyetin ve mahkemenin başkanı Vulnet Vinca'nın hâkimliğinin sona erdiği gün arasında geçen süre bu kadar. Yargı Konseyi, yaşlılık emekliliği koşullarını taşıdığını tespit etti ve görev süresinin uzatılması talebini reddetti.

Canını yakan şey olayların sırası. Önce yaklaşık 1,7 milyon euroluk bir ihaleden yargılanan bir adama sınırı açan karar. Sonra „Tabanovce” üzerinden ülkeden çıkış. Ve ancak ondan sonra - emeklilik.

Dilekçe üç ay geç geldi, ama kararlar geçerli

Vinca'nın hâkim olarak kalmama nedeni ne etik ne de meslekî. Tamamen idari. Görev süresinin uzatılması talebini 21 Kasım 2025'te verdi, oysa son tarih aynı yılın 31 Ağustos'uydu. Neredeyse üç ay gecikme. On bir „evet” oyuyla Yargı Konseyi talebi süresinde yapılmadığı gerekçesiyle reddetti.

Yani Markovski'nin pasaportu hakkında karar verdiği anda Vinca, hâkimlik görevi süresi geçmiş bir dilekçeye asılı duran bir adamdı. Emeklilik koşullarını 18 Temmuz'da doldurdu. Pasaport kararı daha sonra geldi. O mahkemede, görev süresi dolan bir hâkimin hangi dosyalara baktığını kim takip ediyordu?

Savcılık önce karşıydı - sonra taraf oldu

Bütün hikâyenin en ilginç kısmı mahkemede değil, savcılıkta. Struga Temel Savcılığı 15 Haziran'da ek tedbirlerin kaldırılmasına olumsuz görüş verdi. Savunma yeni bir talep sundu. Dosya Manastır Yüksek Savcılığı'na havale edildi ve Yüksek Savcı, alt savcılığı olumlu görüş sunmakla görevlendiren bir sonuç kararı çıkardı.

Gerekçe? Sanığın Sırbistan'da faaliyeti ciddi biçimde tehlikeye girmiş bir şirketi olduğu ve belgeleri imzalamak için hemen yola çıkmazsa telafisi imkânsız zarar doğabileceği. Başka bir deyişle - sanığın ticari çıkarları, mahkemenin daha önce koyduğu tedbirden ağır bastı.

Markovski „Tabanovce”de durduruldu, ancak kontrollerden sonra ülkeden ayrılmasına izin verildi, çünkü hakkında aktif bir sınır geçiş yasağı yoktu. Savcılık, kendisinin kaçak sayılamayacağını söylüyor - mahkemeye başvurma yükümlülüğü var.

„Sorumluluk hissetmiyorum”

Karar sorulduğunda Vinca, heyetin değerlendirme yaptığını ama yetkili savcıdan görüş aldığını söyledi. „Sorumluluk hissetmiyorum”, dedi. Duruşmanın 2 Eylül'e ayarlandığını, sanık dönmezse gıyabında yargılanacağını ve mal varlığına el konulacağını ekledi.

Pasaportun hangi koşullarda iade edildiğine dair kendisinden yazılı yanıt istendiğinde ise cevap şu oldu: „Artık başkan olmadığım için yazılı hiçbir şey imzalayamam. Mahkemeye başvurun.”

Hepsi bu. Kararın alındığı oturumu yöneten adam, üç gün içinde hiçbir şeyi açıklama yetkisi olmayan bir kişiye dönüştü. Kurum kalıyor, imza emekliye ayrılıyor.

İddianamenin arkasında ne var

Markovski ve yedi kişi daha, „Osllomej” termik santralinden „Manastır” enerji kombinasına tahrik istasyonlarının nakli için yapılan kamu ihalesiyle bağlantılı suçlardan yargılanıyor. Ekipman Manastır için hiç planlanmamıştı, ama ihale yapıldı, sözleşme yaklaşık 1,7 milyon euro değerinde imzalandı ve şirketi makineleri Kırçova'da söktü, Manastır'a getirdi ve kombina sahasında monte edilmemiş halde bıraktı.

Tedbirlerin kaldırılmasına dayanak olan teminat 303 milyon denarın üzerinde. Manastır Temel Mahkemesi'nde başlayan dava, Manastır İstinaf Mahkemesi'nin kararıyla Struga'ya taşındı. 24 Haziran'a ayarlanan ilk duruşma, sanıklardan biri avukat değiştirdiği için ertelendi. Yeni deneme 2 Eylül.

O gün sanık sandalyesi boş kalırsa biri hesap verecek mi? Yoksa bu da birinin idari gecikmesi olarak mı kayda geçecek?