Деведесет и четири години затвор, поделени на седуммина. Толку изнесува пресудата што Жупанискиот суд во Сплит ја објави за воени злосторства врз цивили во шибенското подрачје. Меѓу осудените е и генералот на поранешната ЈНА Борислав Ѓукиќ, заедно со шестмина некогашни команданти на српските сили и функционери на книнската полиција.

Ѓукиќ доби шеснаесет години. Исто толку добија и Јован Грубиќ, Милан Радиќ и Петар Андриќ. Владимир Давидовиќ и поранешните секретари на книнската полиција Илија Пријиќ и Слободан Вујко добија по десет години. Според претседателот на судскиот совет Зоран Иванишевиќ, првата четворка е осудена „поради активно учество и издавање наредби”, а останатата тројка затоа што не спречиле, ниту гониле злосторства на своите потчинети.

Бројките зад пресудата

Обвинението опфаќа период од август 1991 до 4 август 1995 година – артилериски и пешадиски напади врз цивилни населби. Според пресудата, злосторствата однеле 118 цивилни животи. Пет жени биле сексуално нападнати, а во седум случаи станува збор за обид. Обвинителството изнело докази од 450 сведоци и над 3.000 документи.

Триесет и една година од првите наведени напади до пресудата. Триесет и една. Тоа е доволно време едно дете родено во таа 1991 година да порасне, да заврши факултет, да емигрира и да се врати – а судот сè уште да не бил кажал што се случило со неговиот роднина.

Правда што пристига предоцна за да биде утеха

Пресудата не е правосилна и жалбата е речиси загарантирана. Дел од осудените, како и во многу вакви процеси во регионот, не се на дофат на властите. Тука е и највозбудливото прашање, тоа што ретко кој го поставува гласно: колку од овие казни навистина ќе се одлежат?

Балканот има цела архива од вакви пресуди. Броевите се различни, имињата се различни, но структурата е иста – долг процес, високи бројки во годините затвор, а потоа тивка фаза во која се одлучува кој каде ќе издржува казна и под какви услови. Судењата за деведесеттите се водат три децении подоцна, кога дел од сведоците веќе ги нема, а дел од осудените се старци.

Зошто ова е важно и надвор од Шибеник

Секоја таква пресуда во регионот е и порака до соседните правосудства: досиејата не се затворени само затоа што поминале децении. Тоа важи за сите страни во тие војни, без исклучок. Институциите или ја завршуваат работата, или потврдуваат дека времето е најдобриот бранител што еден воен командант може да го има.

Четиристотини педесет сведоци и три илјади документи не се симболична бројка – тоа е обем на работа што трае години и чини пари. Прашањето е дали таа работа ќе заврши со казна што некој навистина ја издржува, или со уште еден том во архивата на регионот.