Владимир Зеленски во сабота доаѓа во Белград – прва билатерална посета на украински претседател на Србија откако почна војната. Прашањето што сите го поставија веднаш беше поинакво од дневниот ред: значи ли тоа дека Србија конечно се приклучува на европските санкции против Русија?

Одговорот на Александар Вучиќ беше внимателно составен. Србија, рече тој, воспоставила своја политика; ставовите ги изнела пред четири години, не ги променила и нема да ги менува. Зеленски ќе го каже своето. Реченицата е конструирана така што ништо не ветува, а ништо и не одбива директно.

Три теми и една што недостига

Официјалниот дневен ред има три точки: европскиот пат на двете земји и заедничките предизвици, економската соработка и енергетиката. Од тие три, третата е онаа поради која целата посета е интересна. Енергетиката е точно местото каде што српската политика на неопределување е најскапа и најтешко се одржува.

Вучиќ потсети и на нешто што ретко се спомнува во западниот контекст – дека Украина никогаш не го признала Косово и никогаш не повикала претставници од Приштина на конференции што ги организирала. Тоа не е ситница во српската внатрешна сметка. Тоа е причината зошто оваа посета може да се одбрани дома без да изгледа како отстапка.

За нас овде, вредна е самата механика. Држава што сака во Европската Унија, а не сака да ги прифати нејзините санкции, во еден момент мора да го одговори прашањето наместо да го одложува. Досега одложувањето функционираше. Прашањето е колку долго една посета може да замени еден одговор.

Македонија ги воведе санкциите без многу расправа и тоа не ѝ отвори ниту една врата побрзо. Србија не ги воведе и сè уште преговара. Од двете искуства не следува поука за тоа кој бил попаметен – следува само тоа дека условите ретко се тие што ги одредуваат резултатите. Одлучува кој колку е потребен и кому.