Минималец од 624 евра: Македонија зад Србија и Црна Гора, а синдикалната кошница чини речиси двојно

Луксембург: 2.771 евро минимална бруто-плата. Македонија: 624 евра. Тоа е разлика од повеќе од четири и пол пати за најниската плата што законот ја дозволува во една европска држава.

Според статистиката на Евростат за втората половина на 2026 година, зад Луксембург следуваат Ирска со 2.391 евро, Германија со 2.343, Холандија со 2.338 и Белгија со 2.234 евра. Во 15 европски земји минималната бруто-плата е под 1.000 евра.

Во регионот сликата е поболна затоа што е поблиску. Србија има минимална бруто-плата од 743 евра. Црна Гора 670. Македонија 624 евра, односно околу 421 евро нето. Со тоа земјава е зад двете соседни држави според номиналниот износ.

Од март 2026 година минималната плата кај нас изнесува 38.507 денари бруто. Македонија е меѓу земјите со најголем раст на минималната плата во Европа во периодот од јануари до јули – зголемување од 6,9 отсто. Од 29 европски земји, само осум ја зголемиле минималната плата во тој период.

Растот е реален. Проблемот е што е тргнат од многу ниска почетна точка. Шест и девет отсто раст врз 624 евра е нешто сосема друго од шест и девет отсто врз 2.343 евра. Процентите звучат храбро во соопштение; во продавница се пресметуваат во денари.

А колку денари се потребни? Според Сојузот на синдикатите на Македонија, вредноста на синдикалната минимална кошница во април 2026 година достигна 68.797 денари, од кои само храната и пијалоците изнесуваат 26.085 денари. Минималната плата е 38.507 денари.

Тоа значи дека човек со минимална плата покрива нешто повеќе од половина од кошницата што синдикатот ја смета за минимум за живот. Просечната бруто-плата, што се користи како основа за пресметка на придонесите, во јануари изнесуваше 69.141 денар – речиси точно колку и кошницата.

Точно е дека споредбата на бруто-износи меѓу држави не ја покажува целата слика – даноците, придонесите и цените се различни насекаде. Но кога човекот со минимална плата не може да ја покрие ниту сопствената кошница на потрошувачка во сопствената држава, споредбата со Луксембург станува втора по важност.