Во вторникот попладне, околу 17 часот, над кругот на поранешната „Железара“ се крена столб густ црн чад што се гледаше од повеќе делови на градот и стигна до Ново Лисиче. На терен излегоа 20 пожарникари со девет возила. Според Центарот за управување со кризи, пожарот избувнал во магацин за бои и лакови на булеварот „Александар Македонски“ број 67. Екоактивистите од „Зелен хуман град“ пишуваат за управната зграда на „Факом“, компанија за челични конструкции која е во стечај.

Граѓанската иницијатива сега бара Основното јавно обвинителство веднаш да отвори истрага за загадување на животната средина, а Државниот инспекторат за животна средина да спроведе итен вонреден надзор. „Огромен црн чад од управна зграда не смее да има. Што се чувало таму?“, прашуваат од иницијативата. Бараат одговор што изгорело и во колкава количина, и отворено го споредуваат чадот со оној од палењето електронски отпад во Трубарево.

Бои и лакови во индустриски круг

Официјалниот податок за магацин за бои и лакови делумно одговара на прашањето зошто чадот беше црн. Но отвора други. Кој го користел магацинот? Дали имал противпожарна заштита и дозволи за складирање такви материи? Дали некој инспектор бил таму пред пожарот – или ќе оди дури сега, по чадот? Одговори на тие прашања засега нема.

„Бараме целосна одговорност од сопствениците, како и ажурност и транспарентност од надлежните инспекторати“, порачуваат од „Зелен хуман град“, потсетувајќи на член 43 од Уставот, кој им гарантира на граѓаните право на здрава животна средина. Хаваријата, велат, не смее да се заташка без институционална и кривична завршница.

Скопје ова лето веќе дишеше чад од шумски пожари на Китка, во Студеничани и Зелениково, а на почетокот на септември и од огромниот пожар што од Косово навлезе кај Грачани. Тоа се пожари што тешко се спречуваат. Магацин со бои во индустриски круг во градот е нешто сосема друго – тоа е ризик што може да се провери однапред. Прашањето е дали некој воопшто проверил.