Втор ребаланс за годинава: капиталните инвестиции се сечат за 5,7 милијарди денари, дефицитот останува на 4,1 отсто од БДП

„Буџетот не е догма. Буџетот е инструмент за управување со реалноста“, рече пратеникот на ВМРО-ДПМНЕ Бојан Стојаноски, бранејќи го вториот ребаланс на Буџетот за 2026 година. Реалноста, судејќи по бројките, гласи вака: пред крајот на годината државата повторно ја прекројува касата, а меѓу ставките што се сечат повторно се најдоа капиталните инвестиции.

Со предлогот, вкупните приходи се проектирани на 374,2 милијарди денари – околу 5,3 милијарди помалку од претходната проекција – а расходите се намалуваат исто толку, на 420,5 милијарди. Дефицитот останува 46,3 милијарди денари, односно 4,1 отсто од БДП. Власта нагласува дека не расте во однос на јулскиот ребаланс. Не нагласува толку гласно дека е повисок од првично планираниот за 2026 година.

Најголема дупка на приходната страна се акцизите, кои паѓаат од 34,1 на 30,4 милијарди денари поради намалувањето на акцизите на горивата. Тоа беше мерка за ублажување на ценовниот удар од нафтената криза, и сега се плаќа од буџетот.

Каде одат парите

Социјалните трансфери растат за околу 3,65 милијарди денари и стигнуваат до 212 милијарди. Од дополнителните пари, 1,44 милијарди одат за социјални надоместоци, 1,34 милијарди за пензии и околу 887 милиони за здравствена заштита. „Пензијата не е милостина. Таа е право“, порача Стојаноски. Тешко некој ќе се спротивстави на тоа.

Но парите од некаде мора да дојдат. Капиталните расходи се намалуваат за околу 5,7 милијарди денари во однос на претходниот ребаланс и се планираат на 40,12 милијарди. Објаснувањето е дека дел од проектите нема да можат да се реализираат до крајот на годината, меѓу другото поради неуспешни тендери, а дел од корекциите се заштеди кај плаќањето на гасот. До септември за капитални инвестиции биле потрошени 25,3 милијарди денари – 23,9 отсто повеќе од лани, но сепак далеку од планираното.

Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска ги брани корекциите како „одговорен пристап во услови на неизвесност“ и вели дека развојните приоритети остануваат: коридорите 8 и 10д, патот Скопје-Блаце, железничките делници кон Бугарија и Србија, водоводи и канализации. Проекцијата за раст за 2026 година се задржува на 3,5 отсто.

За ребалансот се поднесени повеќе од 120 амандмани, а расправата во собраниската комисија трае најмногу 10 дена. Прашањето што ќе остане по гласањето е старо колку и самите буџети: ако капиталните инвестиции се кратат затоа што тендерите не успеале, дали проблемот е во парите – или во државата што не знае да ги потроши на она што го ветила?