МЕПСО бара 98 отсто поскап пренос на струја за 2027 – повеќе пари, а помалку пренесена енергија

Државната компанија МЕПСО побара од Регулаторната комисија за енергетика (РКЕ) тарифата за пренос на електрична енергија од 1 јануари 2027 година да се зголеми за 97,68 отсто – од сегашните 0,3018 на 0,5966 денари за киловат-час. Барањето е поднесено на 16 октомври, а документите се објавени на страницата на регулаторот.

Логиката на барањето најдобро се гледа во две бројки. МЕПСО за 2027 бара регулиран приход од околу 3,39 милијарди денари, наспроти 1,88 милијарди одобрени за годинава – речиси 80 отсто повеќе. Истовремено, планира да пренесе помалку струја: 5,68 милијарди киловат-часови, наспроти 6,24 милијарди годинава. Повеќе пари за помалку работа. Токму таа комбинација ја тера тарифата кон речиси двојно.

Тоа не значи дека сметката за струја ќе се удвои. Преносот е само една ставка, покрај производството, дистрибуцијата и маржата на снабдувачот. Според пресметките објавени по барањето, ако целото поскапување заврши кај домаќинствата, тоа е околу 0,35 денари повеќе за киловат-час со ДДВ – околу 139 денари месечно за потрошувачка од 400 киловат-часови, односно раст од 4 до 5 отсто само по овој основ. Илустративно, не официјално. И под услов сите други ставки да останат непроменети.

МЕПСО не е сам. АД ЕСМ бара зголемување на својата просечна тарифа за 52,7 отсто. А во Скопје, сите четири компании од топлинскиот сектор – ЕСМ Производство, ЕСМ Снабдување, ЕСМ Дистрибуција и „Енерџи Еколонг“ – бараат корекција на цената на парното. Според ЕСМ, гасот во октомври е поскап за околу 60 отсто во однос на цената врз која е донесена последната одлука за парното.

Барањето е барање, не одлука. РКЕ сега треба да утврди кои трошоци на МЕПСО се оправдани – инвестиции во мрежата, одржување, загуби, балансирање – а граѓаните и компаниите можат да достават забелешки до 29 октомври. Тоа е рокот во кој регулаторот покажува дали е регулатор или поштар. Кога државна компанија бара речиси двојна тарифа за помал обем на услуга, прашањето не е само колку ќе чини – туку зошто толку многу и зошто токму сега?