Солзавец од Париз до Тирана: Франција ја изведе војската на улица, Италија праќа 500 војници во Милано

Сабота, 24 октомври. Во Франција на улица излегоа 410.000 луѓе според Министерството за внатрешни работи, или 800.000 според синдикатите што ги пријавија собирите. Низ земјата беа распоредени 70.000 полицајци и жандарми, во Париз беа затворени 24 метро-станици и музеите Лувр, Орсе и Пикасо, а војската обезбедуваше клучни локации во престолнината. Паралелно, водени топови во Рим, солзавец во Брисел, скршени излози во Барселона и запалена врата на министерство во Тирана. Европа ја помина саботата под солзавец.

Бројките зависат од тоа кој ги брои

Државата вели 410.000, синдикатите 800.000. За Париз – 110.000 наспроти 250.000. Во Тулуз локалните власти изброија 26.500 луѓе, синдикатот CGT 80.000. Официјалните бројки покажуваат и помал одзив од минатата сабота, кога на улиците излегле 550.000 луѓе. Речиси двојната разлика е стара политичка игра: на власта ѝ одговара протестот да изгледа како да згаснува, на синдикатите – како да расте. Балканот оваа игра ја знае напамет.

Почна со горивото, заврши со војска на улица

Бранот почна на 17 октомври, со повици на социјалните мрежи против поскапувањето на горивото и трошоците за живот. Потоа се приклучија средношколци, студенти и синдикати, а барањата се проширија на образованието и финансирањето на јавните служби. Координацијата на „Жолтите елеци“ саботата ја нарече „втор чин“. Министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез соопшти дека се приведени речиси 1.000 луѓе и предупреди дека бројката ќе расте. Според него, полицијата запленила проектили, импровизирани фрлачи – па дури и катапулт.

Мирниот марш низ Париз, со над 100.000 луѓе на траса далеку од центарот, заврши со судири кај Порт де Венсен: маскирани млади во црно, шок-бомби, солзавец и обид за упад во салон за автомобили. Во Марсеј беа ограбени неколку продавници, меѓу нив и две златарници. Во Тулуз еден демонстрант, според медицински работник што му помогнал, останал без неколку прсти, наводно по експлозија на направа во близина – околностите сè уште не се познати. Во Лион, каде што сите собири беа забранети, околу 150 луѓе беа растерани со солзавец, а покрај нив стоеја оклопни возила.

Италија: законот ќе претпостави дека 14-годишникот знае што прави

Во Рим маршот „Италија надвор од војна“ собра неколку стотини луѓе со палестински, кубански и либански знамиња, но и со италијански. На еден транспарент пишуваше „Член 11: излез од НАТО. Мир и неутралност“. Полицијата легитимираше и претресе над 100 млади, а кај дел од приведените, според италијанските медиуми, нашла спреј, ракавици, балаклави и маски. Еден демонстрант се фрли пред полициското возило со воден топ и се фати за него – полицајците го тепаа со палки додека не го извлекоа.

Поважното се случува во кабинетите. Владата во Рим во средата донесе итен декрет: превентивно задржување на малолетници, построги казни за организирано насилство и дополнителни 500 војници на улиците на Милано. За децата над 14 години се воведува претпоставка дека ги разбираат и ги контролираат своите постапки, освен ако не се докаже спротивното. Полицијата веќе направи над 150 претреси во Милано, Монца и уште 20 градови. Кога одговорот на незадоволството е повеќе војници и построги казни за 14-годишници, кој воопшто ги слуша причините поради кои луѓето излегуваат?

Тирана: камења, контејнери и запалена врата

Најблиску до нас гореше Тирана. Студентите повикаа на национален протест пред Министерството за образование, со поддршка од професори, лекари и синдикатот на малите претпријатија. Пред министерството дојдоа и приврзаници на опозициската Демократска партија, кои ја гаѓаа зградата со камења и палеа контејнери. Демонстрантите ја гаѓаа полицијата со камења и молотовски коктели, а група од нив ја запали влезната врата на Министерството за животна средина. Полицијата одговори со водени топови и големи количини солзавец.

Студентски бунт, а пред министерството и партиски приврзаници – Балканот оваа сцена ја гледал многу пати. Кој на крајот го прибира протестот, студентите или партијата? Албанија е земја-кандидат за членство во ЕУ, која со години слуша совети од Брисел за ред и институции. Оваа сабота и Брисел имаше свој солзавец: белгиската полиција употреби солзавец и бибер-спреј против младите што протестираа против реформите во образованието и против полициското насилство на претходните собири. Во Барселона, пак, маскирани млади кршеа излози и ограбуваа продавници, а повод беше иселувањето на група станбени активисти од една зграда.

Поводите се различни – горивото во Франција, војната и НАТО во Италија, образованието во Тирана и Брисел, становите во Барселона. Заедничко им е чувството дека никој не ги слуша, а државите одговараат со повеќе униформи. Европа долго им објаснуваше на другите како се води дијалог со улицата. Оваа сабота го покажа својот одговор: оклопни возила на жандармеријата во близина на Елисејските Полиња.