Џошуа Вонг требаше да излезе во јануари – Хонгконг му додаде уште десет години затвор

Џошуа Вонг требаше да излезе од затвор во јануари. Наместо тоа, судот во Хонгконг му изрече уште десет години. „Судот изрече конечна казна од 10 години затвор“, гласи соопштението – за „дослух со странски сили“. Вонг, кој стана лице на масовните продемократски протести, веќе одлежал речиси шест години. Минатиот месец наполни 30.

Требаше да ја издржи казната од четири години и осум месеци за субверзија, изречена според Законот за национална безбедност што го наметна Пекинг. Но во јуни 2025 властите го искористија токму тој закон за да го обвинат повторно – дека барал од други земји и организации да воведат санкции против Хонгконг и Кина. Во септември Вонг ја призна вината. Организациите за човекови права пресметуваат дека зад решетки ќе остане до крајот на 2036 година, кога ќе има 40. Во притвор е од ноември 2020, кога имал 23.

На рочиштето дојде во сина кошула и со црни очила. Беше смирен, им кимна на своите поддржувачи и со поглед ги одмери публиката и новинарите. По пресудата им се заблагодари и им мавна на излегување. Од публиката се слушаше: „Ќе го чекаме твоето ослободување.“ Десетици луѓе стоеја во ред за да влезат во судницата, а пред зградата полицијата распореди силни сили.

Од чадорите до ќелијата

Вонг се истакна за време на протестите во 2014 година, познати како „движењето на чадорите“. Од 2017 повеќепати завршуваше во затвор поради постапки поврзани со протестите. Хонгконшките власти тврдат дека меѓународното лобирање го почнал уште во 2016, кога го промовирал американскиот Закон за човекови права и демократија во Хонгконг – закон што му овозможува на американскиот претседател да воведе санкции за кршење на човековите права во градот. Во 2019, среде масовните и на моменти насилни протести, Вонг беше дел од делегацијата што лобираше за него во САД. Законот на крајот беше изгласан.

Годината потоа Пекинг го наметна сеопфатниот закон за национална безбедност. Опозициските групи беа распуштени, дел од активистите избегаа од градот. Вонг тогаш вети дека ќе продолжи да го брани „својот дом – Хонгконг – сè додека не ме замолчат“. Беше меѓу десетиците активисти осудени за субверзија во најголемиот судски процес по тој закон. Некои од неговите сообвинети веќе излегоа на слобода, откако ги одлежаа казните. Вонг е единствениот од таа група што е обвинет двапати.

Организациите за човекови права обвинението го нарекуваат намерен обид човекот да се држи во затвор колку што е можно подолго. Механиката е јасна и за оној што не ја следи Азија: кога една казна истекува, се пишува нова. Балканот добро знае колку брзо „националната безбедност“ станува чувар на нечија власт. Колку обвиненија се потребни за еден човек да се смета за доволно молчелив?