Инфлацијата во еврозоната скокна на 4%, Хрватска на 4,9% – а македонската „нула“ всушност е 2,7% на годишно ниво

Европа повторно ја чувствува инфлацијата. Според прелиминарната проценка на Евростат, годишната инфлација во еврозоната во октомври се искачи на 4 проценти, од 3,8 во септември. Главниот виновник е енергијата: таа е за 20,8 проценти поскапа отколку пред една година.

Во шест земји од еврозоната цените пораснале најмалку 5 проценти. Литванија е на 6,1, Бугарија на 6, Грција и Италија на по 5,6, Кипар на 5,4, а Белгија на 5,2 проценти. Италија скокна од 4,2 на 5,6 проценти за само еден месец. На другиот крај се Малта со 2,3, Германија со 2,8 и Словачка со 2,9 проценти.

Регионот не е поштеден. Во Хрватска, според првата проценка на тамошниот завод за статистика, потрошувачките цени во октомври се 4,9 проценти повисоки од лани и 0,7 проценти повисоки од септември – четврти месец по ред на забрзување. Енергијата таму поскапела 20,7 проценти, а услугите 7,5. Храната, пијалаците и тутунот, пак, пораснале само 0,2 проценти.

Македонската „нула“

А кај нас? Според последните податоци на Државниот завод за статистика, инфлацијата во септември во однос на август изнесува 0 проценти. Звучи како Македонија да е остров на стабилни цени среде европскиот бран.

Не е. Податоците на Заводот покажуваат дека трошоците на животот во септември 2026 биле 2,7 проценти повисоки отколку во септември лани. Нулата е месечна, а не годишна. И таа е резултат на тоа што транспортот поевтинил 3,4 проценти, а рекреацијата, спортот и културата 3,7 проценти, додека храната и безалкохолните пијалаци поскапеле 0,5, покуќнината 1,3, а домувањето и енергијата 0,2 проценти за еден месец.

Двете бројки се точни. Но само едната обично завршува во насловите. Кога кошничката е поскапа отколку лани, утехата дека „овој месец е нула“ не плаќа ништо на каса.

Македонските податоци за октомври допрва треба да излезат. Ако енергијата во еврозоната веќе е за една петтина поскапа, вистинското прашање е дали и со колкаво задоцнување тоа ќе стигне и до нашиот пазар – и кој тогаш ќе ја објаснува следната „нула“.