Градината не мора да спие до март: десет растенија што цветаат среде зима и што им треба за да го преживеат студот

Кога ќе падне првиот мраз, повеќето тераси и дворови се предаваат: саксиите се празнат, градината се остава до март. А не мора. Постојат растенија што цветаат токму во најстудените месеци, и повеќето од нив не бараат стаклена градина, туку само правилно место и малку внимание. Еве десет што го прават студот подношлив за гледање.

Циклама (Cyclamen coum). Цвета од јануари до март, со бели, розови или магента цветови над тркалезни листови, понекогаш со сребрени шари. За разлика од цикламата што се купува во цвеќарница, оваа е отпорна и не мора да се внесува внатре кога има мраз. Сака полусенка, под дрво или грмушка, и почва богата со органска материја со добра дренажа. Кртолите не се садат премногу длабоко. Почвата не треба целосно да се исуши додека расте, но ни да стои во вода. Ако ѝ одговара местото, со годините сама се шири во мали групи.

Кукурек, или „Божиќна роза“ (Helleborus niger). Името лаже двапати: не е роза и не е загарантирано дека ќе процвета точно за Божиќ. Белите цветови сепак доаѓаат среде зима. Сака лесна сенка со малку сонце преку денот и добро дренирана почва. Не поднесува ниту суша ниту натопена почва, а дренажата е најважна кога дождот и ниските температури се поклопуваат. Во саксија ставете го на покриено, но светло место, заштитено од невреме – никако во загреана соба.

Зимски теменушки. Жолти, бели, виолетови и двобојни, тие се најлесниот начин да се обои балкон во ноември. Купувајте сорти одгледани за оваа сезона и гледајте ги листовите, не цветовите: растение со дамки на листовите вратете го, колку и да е расцутено. Прецветаните цветови кинете ги заедно со малото стебленце, за растението силата да ја насочи во нови пупки. Така може да трае до пролет. Во влажни недели следете ги листовите и отстранете ги заболените делови.

Зимски вресок (Erica carnea и Erica × darleyensis). Ситни бели или розови цветови, совршени за саксии, камењари или покрај патека. Внимавајте при купување: не секој вресок цвета на студ, затоа барајте ги токму овие видови. Сака сончево место, бидејќи во премногу сенка цвета послабо и се разредува. Дренажата е клучна, особено во изложени саксии, а влажноста се проверува редовно додека корењата не се зацврстат, дури и во ладните месеци. Многу вресоци бараат кисела почва, но Erica carnea поднесува поширок опсег.

Камелија сасанква (Camellia sasanqua). Цвета од доцна есен до зима, зависно од сортата, со бели или розови цветови над листови што остануваат зелени цела година. Бара кисела почва, па во варовнички двор најдобро е да се одгледува во саксија со супстрат за киселољубиви растенија. Ја штитите од студен ветер, во почетокот во полусенка, а подоцна на посончево место. Летото не се заборава: пупките за зимата се формираат токму тогаш, па летното полевање е задолжително. Саксиите посебно заштитете ги од силен мраз.

Зимски јасмин (Jasminum nudiflorum). Ситни жолти цветови на гранки без листови, среде зима. За разлика од другите јасмини, не мириса. Тоа е грмушка отпорна на студ, што расте на сонце или полусенка, во плодна и добро дренирана почва, со внимателно полевање без задржување вода. Ако го садите покрај ѕид, гранките водете ги по потпора од самиот почеток, бидејќи не се фаќаат сами како бршленот.

Снежана, или кокиче (Galanthus nivalis). Ситни бели ѕвончиња што висат надолу – дискретни, па затоа садете ги под дрво или грмушка, покрај патека од каде што ќе се гледаат. Сака полусенка и почва богата со органска материја, што задржува малку влага без да се натопи. Изберете место што лете не се исушува целосно. Одлично се спојува со цикламата и кукурекот.

Махонија (Mahonia × media ‘Winter Sun’). Среде зима исфрла мирисни жолти гроздови над темнозелени листови што не опаѓаат. Може да порасне до околу три метри, затоа оставете ѝ простор. Најмногу ѝ одговара полусенка, а сонце поднесува ако почвата останува малку влажна. Во првите години, додека се зацврстат корењата, полевајте кога е потребно, особено лете. Заштитете ја од студени и суви ветрови што ги оштетуваат листовите.

Калина (Viburnum × bodnantense ‘Dawn’). Цвета на голи гранки, пред да излезат листовите: розови пупки што се отвораат во бледи, мирисни цветови. Садете ја покрај влезот, каде што мирисот ќе се чувствува при секое влегување, но оставете ѝ простор за грмушка. Сака сонце или полусенка и почва богата со органска материја, добро дренирана. Следете ги сушните периоди. Долготраен дожд или силен мраз можат да ги уништат цветовите – отстранете ги покафенетите за да дојдат нови кога времето ќе се смири.

Јаглика (Primula ‘Rambo F1 Yellow Gold’). Цвета во јануари и февруари, со жолти цветови со портокалов центар, големи околу шест сантиметри, над збиена розета зелени листови. Одлична е за саксија или под грмушка, на сонце или полусенка, во плодна почва што задржува влага, а вишокот вода го пропушта. Саксијата мора да има дупки за дренажа, а чинијата под неа празнете ја по секое полевање. Влажноста проверувајте ја и во зима, особено ако дождот не стига до саксијата. Прецветаните цветови кинете ги за да поттикнете нови пупки.

Од десетте, речиси сите бараат три работи: дренажа, малку сенка и никогаш вода што стои. Тоа не е градинарска наука, туку навика. Дали ќе ја пробате оваа зима, или балконот пак ќе чека март?