Skip to content

СВЕТСКИ ПОЛИЦАЕЦ ДЕМОНИСТИРА СИЛА. Хронологија на американските воени интервенции од Втората светска војна до денес.

1 мин. читање
Сподели

Од Студената војна до современите конфликти, Соединетите Американски Држави оставија длабок белег врз внатрешните работи на бројни земји низ целиот свет.

Од крајот на Втората светска војна до денес, надворешната политика на Соединетите Американски Држави во голема мера е обележана со воени интервенции, директни и индиректни, на речиси сите континенти. Според нецелосниот список на интервенции, САД учествувале во конфликти, операции и мешање во внатрешните работи на повеќе од 50 земји, честопати под изговор за борба против комунизмот, тероризмот или „заштита на демократијата“.

Првиот бран интервенции следел веднаш по војната, во контекст на почетокот на Студената војна. Уште во 1946 година, САД биле присутни во Иран и Кина, а набргу потоа и во Грција и Италија. Во текот на 1950-тите, американската војска и разузнавачките служби одиграле клучна улога во Корејската војна, како и во промените на режимите во Иран (1953) и Гватемала (1954).

1960-тите и 1970-тите години беа обележани со ескалацијата на војната во Виетнам, но и со тајни и отворени операции во Лаос, Камбоџа, Конго, Чиле и Индонезија. Во многу случаи, овие интервенции имаа долготрајни ефекти врз локалното население, вклучувајќи политичка нестабилност, граѓански војни и економски пустош.

Во текот на осумдесеттите години, фокусот се префрли на Блискиот Исток и Централна Америка. САД воено дејствуваа во Либан, Либија, Никарагва, Ел Салвадор и Панама, истовремено поддржувајќи разни вооружени групи во регионалните конфликти. Овој период беше обележан и со интервенции во Иран, Хондурас и Боливија.

По распадот на Советскиот Сојуз, интервенциите не престанаа. 1990-тите донесоа војни во Ирак, Сомалија и територијата на поранешна Југославија, вклучувајќи интервенции во БиХ, Република Српска Краина и Сојузна Република Југославија во 1999 година. Во 21 век, клучни точки на американскиот воен ангажман стануваат Авганистан, Ирак, Сирија и Украина.

Вчера, САД ја нападнаа Венецуела. Венецуелскиот претседател Николас Мадуро и неговата сопруга Силвија Флорес, кои беа заробени од американските сили вчера во напад врз таа земја, се во Метрополитен притворен центар во Бруклин, каде што чекаат судско појавување.

Иако американските власти честопати ги оправдуваат овие интервенции со безбедносни причини и заштита на меѓународниот поредок, критичарите посочуваат на голем број цивилни жртви, кршење на меѓународното право и долгорочна дестабилизација на цели региони.

Историјата на воените интервенции на САД, дури и во овој нецелосен преглед, отвора важно прашање: дали овие дејствија придонеле за глобалната безбедност или, напротив, произвеле нови конфликти чии последици светот ги чувствува и денес.