Српскиот претседател Александар Вучиќ објави програмски текст со план од пет точки. Тоа не е секојдневна изјава – тоа е целосна реформска платформа со која Вучиќ се позиционира за одржливо лидерство пред наредните избори.

Точките се конкретни:

1. Реструктурирање на власта – драстично намалување на бројот на министри, државни секретари, помошници. Укинување на агенциите и канцелариите без основна функција. Дерегулација. Тоа е порака до бирократијата: не ќе можете да се скриете зад институционални комплекси.

2. Зголемување на продуктивноста – Вучиќ зборува дека „Србите ќе мораат да работат повеќе, не помалу”. Цитира Германија како модел во конкуренција со Кина и САД. Тоа е директна, понекогаш непријатна порака која речиси никој од балканските политичари не сака да ја испрати.

3. Реформа на образованието – комплетно прилагодување кон потребите на пазарот. Тоа е она што Македонија на хартија го прави годишно, но во реалноста никој. Ако Србија успее во ова – ќе нѐ остави далеку зад.

4. Енергетски решенија со нуклеарна опција – Вучиќ отворено зборува за нуклеарна енергија. Тоа е голем чекор – и нешто што Балканот го избегнува со децении. Ако Србија гради нуклеарна електрана, тоа го мени енергетскиот пејзаж на регионот.

5. Технологија – роботика, AI, суперкомпјутери – Србија веќе има два суперкомпјутера со кои ниту една држава од регионот не може да се натпреварува. Со овој план продолжува инвестициите.

За Балканот, ова е момент на споредба. Македонската стратегија за демографска отпорност 2026-2046 (најавена истиот ден) се сосредоточува на 19 нови градинки. Српската стратегија се сосредоточува на нуклеарна енергија, AI и суперкомпјутери. Не е прашање што е „поправилно” – но нашите две земји одат во различни правци, и резултатите ќе бидат различни за 20 години.

Вучиќ има репутација за големи изјави без последици. План од пет точки лесно може да остане папир. Но за разлика од нашите политичари кои се борат за чувството дека „проблемот не е наш”, Вучиќ редовно прави одлуки. Кој ќе биде во подобар економски положај до 2046? Прашањето е реално – и Македонија треба да си зема забелешка.