Para 119 vjetësh, më 14 korrik 1907, në majën e Nozotit mbi fshatin Rakle të Prilepit, një grup revolucionarësh maqedonas morën një vendim që i përcaktoi përgjithmonë - të qëndronin, në vend që të tërhiqeshin. Ushtria që i rrethoi ishte shumëfish më e madhe. Ata sërish qëndruan. Nga ai vendim flasim sot për një nga betejat më të përgjakshme dhe më fatale në luftën revolucionare maqedonase pas Kryengritjes së Ilindenit.

Shifrat janë të egra në thjeshtësinë e tyre. Rreth 200 luftëtarë të armatosur kundër një njësie osmane numerikisht më të fuqishme. Kur gjithçka mbaroi, 67 revolucionarë kishin dhënë jetën, ndërsa deri në 45 ranë pikërisht në majë. Katër vjet pas Ilindenit, kur shumëkush mendonte se koha e flijimeve të mëdha kishte kaluar, Nozoti tregoi se për një brez liria ishte bërë më e lartë edhe se vetë jeta.

Pikërisht kjo është ajo që e veçon këtë betejë nga statistikat e zakonshme të luftës. Nozoti nuk është histori fitoreje - është histori zgjedhjeje. Zgjedhja për të mos u tërhequr edhe kur përfundimi është i njohur. Ndryshe nga shumë data që kalojnë në heshtje në kalendar, kjo bart një peshë që me dekada nuk zbehet.

Me rastin e përvjetorit, kryetari i Prilepit, Dejan Prodanoski, dërgoi një mesazh kujtese. „Në atë betejë të pabarabartë, 67 luftëtarë dhanë jetën e tyre, duke lënë një gjurmë të pashlyeshme në historinë maqedonase. Flijimi i tyre është një simbol i përjetshëm i mospërkuljes, i dinjitetit dhe i dashurisë për Maqedoninë”, porositi ai, duke shtuar se kujtimi i heronjve është një detyrim për ruajtjen e së vërtetës historike dhe kultivimin e njësisë kombëtare.

Përvjetorë të tillë lehtë shndërrohen në deklarata protokollare - një kurorë, një fotografi, një fjali për mediat. Por vlera e kujtimit të Nozotit nuk qëndron në ceremoni, por në faktin që historia vazhdon të tregohet përgjithësisht. Sepse çdo brez që di pse ranë luftëtarët e Nozotit mbart me vete një pyetje që nuk vjetrohet: çfarë jemi ne të gatshëm të mbrojmë, dhe deri ku?