Prokuroria Themelore Publike Shkup ngriti aktakuzë kundër tetë personave për keqpërdorimet në „Lotarinë Shtetërore”. Dëmi është vlerësuar në 507.632.173 denarë, përkatësisht rreth 8,25 milionë euro. Data e ngritjes nuk është zgjedhur rastësisht për koment - ra pikërisht në 25-vjetorin e nënshkrimit të Marrëveshjes Kornizë të Ohrit.

Prokuroria nuk i publikoi emrat, por përshkrimet e funksioneve i zbulojnë. Si i akuzuari i parë përshkruhet drejtori i atëhershëm i përgjithshëm i „Lotarisë Shtetërore” Përparim Bajrami, si i dyti ish-zëvendëskryeministri i parë Artan Grubi, dhe si i treti sekretari i atëhershëm i përgjithshëm i Qeverisë Metodija Dimovski. Pesë të tjerët përshkruhen si kryetar dhe anëtarë të atëhershëm të Bordit Mbikëqyrës.

Të tetët ngarkohen si bashkëkryerës për keqpërdorim të pozitës dhe autorizimeve zyrtare sipas nenit 353 të Kodit Penal. Sipas aktakuzës, gjatë vitit 2023 dhe 2024 bashkërisht i tejkaluan autorizimet e tyre me qëllim që t'i shkaktojnë dëm kompanisë.

E drejta që tashmë ishte shitur

Baza e aktakuzës është e thjeshtë. „Lotaria Shtetërore” nuk kishte të drejtë të organizonte në mënyrë të pavarur lojëra elektronike fati përmes terminaleve videolotarike - kjo e drejtë qysh në vitin 2013 ishte dhënë si kontribut jomonetar, i vlerësuar në 6.244.898 euro, gjatë themelimit të shoqërisë së përbashkët me „Casinos Austria”. Në këmbim, shoqëria shtetërore mori 51 për qind të kapitalit themeltar. Teza e prokurorisë është se e drejta tashmë ishte bartur dhe nuk mund të përdorej paralelisht.

Megjithatë, më 9 maj 2023 Bajrami i dorëzoi sekretarit të përgjithshëm të Qeverisë një informacion me propozim që „Lotaria Shtetërore” të fillojë të organizojë vetë lojëra elektronike. Në informacion thuhej se furnizimi i planifikuar arrin 42 për qind të vlerës kontabël të pasurisë - pra „marrëveshje e madhe”. Më 6 qershor të po atij viti informacioni u propozua si plotësim i rendit të ditës së një seance qeveritare, në kundërshtim me Rregulloren e punës së Qeverisë.

Atë seancë e kryesoi Grubi. Qeveria vepronte në cilësinë e kuvendit të aksionarëve. Sipas aktakuzës, Grubi kishte ndikim real mbi udhëheqjen dhe propozoi që pika të miratohet edhe pse ishte i vetëdijshëm se Qeveria në atë cilësi nuk është kompetente ta miratojë marrëveshjen. Informacioni kaloi.

Çfarë nuk është thënë

Në komunikatë nuk ka asnjë përgjigje për pyetjet që interesojnë më së shumti. Sa terminale u furnizuan. Cilave kompani u janë paguar paratë. Sa pjesë e obligimeve të marra është paguar plotësisht. Ku ndodhet pajisja sot. Tetë milionë euro dëm, kurse publiku merr një listë funksionesh pa emra.

Aktakuza dallon dukshëm nga hetimi i hapur më 16 dhjetor 2024. Atëherë ishin përfshirë gjashtë persona, Grubi dhe Bajrami dyshoheshin për keqpërdorim në detyrë, kurse dëmi vlerësohej në 501.319.119 denarë. Sot bëhet fjalë për tetë persona, kualifikim tjetër juridik dhe dëm më të madh për rreth 6,3 milionë denarë. Arsyetim për asnjërin nga dy ndryshimet - nuk ka.

Në kallëzimin penal që MPB e parashtroi në dhjetor 2024 ishin përfshirë edhe ish-kryeministri Dimitar Kovaçevski dhe Dimovski. Prokuroria atëherë njoftoi se pretendimet vazhdojnë të verifikohen. Dimovski tani është mes të akuzuarve. Kovaçevski nuk përmendet as përmes funksionit.

Bajrami ende është i paarritshëm për organet e ndjekjes dhe për të është lëshuar fletarrestim ndërkombëtar që nga dhjetori 2024. Prokurori kërkoi për të paraburgim 30-ditor që do të fillonte të rrjedhë nga momenti i gjetjes së tij. Për Grubin është propozuar vazhdim i arrestit shtëpiak me marrje të përkohshme të pasaportës. Ai e la shtetin në dhjetor 2024, menjëherë para bastisjeve policore, kurse pas më shumë se 14 muajsh u shfaq në pikën kufitare „Bllacë” më 23 shkurt të këtij viti.

Ngritja e aktakuzës nuk do të thotë fajësi - atë e konstaton gjykata dhe të akuzuarit janë të pafajshëm derisa të merret aktgjykim i formës së prerë. Por pas 14 muajsh arratie, dy kualifikimeve juridike dhe dy vlerësimeve të dëmit, është e arsyeshme të pyetet nëse shteti po zhvillon një procedurë apo vetëm po e mban gjallë.