Retina nuk ka receptorë për dhimbje. Kjo është një fjali, por në të është i gjithë rreziku i eklipsit të djeshëm - dhe arsyeja pse paralajmërimet për syze nuk janë marketing i ndonjë firme që shet korniza kartoni.

Këtë e shpjegon Horhe Ruiz Medrano, specialist për retinë, me formulim që është më i saktë nga të gjitha komunikatat zyrtare: „Retina nuk ka receptorë për dhimbje, kështu që mund të pësoni lëndim pa ndjerë fare gjë. Kurrë nuk i hiqni syzet.”

Dëmi nuk shfaqet menjëherë. Shfaqet pas disa orësh, ndonjëherë vetëm pas një ose dy ditësh. Domethënë, njeriu që dje shikoi në diell pa mbrojtje dhe përfundoi se është mirë sepse asgjë nuk i dhembte - ai njeri thjesht ende nuk arriti te momenti kur do të kuptojë.

Ekziston edhe mekanizmi i dytë, më i pervers se i pari. Kur Hëna mbulon pjesën më të madhe të Diellit, drita bie dhe bebëzat zgjerohen. Bebëz më e madhe do të thotë më shumë rrezatim që hyn në sy. Pikërisht në momentin kur duket më e sigurt, rreziku është më i madh.

Gjendja quhet retinopati solare dhe godit makulën - pjesën centrale të pamjes, atë me të cilën lexoni. Simptomat janë pika të errëta në fushën e pamjes, pamje e turbullt, linja të deformuara, perceptim i ndryshuar i ngjyrave. Ajo që ekspertët nuk e thonë me zë sa duhet: dëmtimi i fotoreceptorëve për tani nuk ka ilaç që e kthen mbrapsht.

Rregullat janë të thjeshta dhe nuk kërkojnë kurrfarë pajisje. Vetëm syze me certifikatë ISO 12312-2, që bllokojnë 99,999 përqind të dritës së diellit plus rrezatimin ultraviolet dhe infra të kuq. Përpara përdorimit kontrollohet a ka gërvishtje. Rregulla tre-një-tridhjetë: tre sekonda shikim, një minutë pauzë, gjithsej më shumë se tridhjetë sekonda. Dhe syzet nuk hiqen as në fazën e errësimit të plotë.

Ajo që nuk funksionon, ndërsa secili ka një kushëri që betohet se funksionon: filma rentgen, CD-ë, xham i tymosur, syze skijimi, syze të thjeshta dielli. Asnjëra nga ato gjëra nuk bllokon as përafërsisht sa duhet. As teleskopi, dylbia ose aparati fotografik pa filtër solar të vendosur paraprakisht - ata në fakt e koncentrojnë dritën dhe e shpejtojnë dëmin.

Vlen të mbahet mend deri herën e ardhshme, sepse hera e ardhshme gjithmonë vjen. Diferenca midis të shohësh diçka që ndodh një herë në jetë dhe ta paguash me pamjen centrale është një copë kartoni prej disa eurosh - dhe vullneti të lexohet certifikata në të.