Shifra është e qartë. 2,5 miliardë euro. Kaq është rritur borxhi publik i Maqedonisë në një periudhë vetëm dyvjeçare. Ish-zëvendëskryeministri për çështje ekonomike, Fatmir Bitiqi, mbrëmë në TV Telma i ka llogaritur shifrat. Dhjetor 2023 - borxhi publik 8,5 miliardë euro. Tani - 10,8 miliardë euro, me potencial të kalojë 11 miliardë me marrje shtesë.

Këto nuk janë llogari opozitare. Këto janë të dhëna zyrtare të Ministrisë së Financave.

E përkthyer në praktikë - kjo do të thotë se çdo qytetar i këtij vendi tani ka borxh shtesë rreth 1.200 euro krahasuar me para dy vitesh. Kjo është peshë shtesë mbi detyrimet e ardhshme tatimore, mbi sistemin pensional, mbi mundësitë buxhetore për investime në arsim, shëndetësi dhe infrastrukturë. Jo shifër "abstrakte" - është faturë që dikush do ta paguajë.

Bitiqi shtroi edhe një pyetje më konkrete: ku është një miliardë euro nga kredia hungareze? Kontrata parashikonte 250 milionë euro të destinuara për njësitë e vetëqeverisjes lokale - për mbështetje të zhvillimit rajonal, infrastrukturës, projekteve komunale. Nga ajo shumë, sipas Bitiqit, deri tani janë shpërndarë vetëm 47 milionë euro. 200 milionët e mbetura - çfarë po ndodh me to? Nuk shkruan askund. Dhe askush nuk përgjigjet.

Ndërsa linja totale e kredisë hungareze ishte një miliardë. Ku është pjesa tjetër? Bitiqi kërkon përgjigje publike. Ministria e Financave për momentin nuk reagon.

Borxhi publik në Maqedoni asnjëherë nuk ka qenë temë qendrore e debatit politik, sepse pasojat e tij janë të shtyra. Interesi për kreditë e sotme paguhet për 10, 15 ose 20 vjet. Kjo do të thotë që çdo qeveri ka motiv politik të huazojë sot dhe të mos flasë për pagesën. Rezultati: borxhi rritet më shpejt se ekonomia. Raporti borxh/PBB përkeqësohet çdo vit.

A janë 2,5 miliardë euro për dy vjet "marrje krize për investime" apo "marrje për kostot operative dhe mbajtjen e regjimit"? Kjo është pyetja që qeveria e shmang duke mos publikuar një pasqyrë konkrete ku kanë përfunduar paratë. Dhe pyetja është thelbësore: sepse dallimi midis "investimeve që ndërtojnë ekonominë" dhe "parave që financojnë funksionimin e përditshëm" është dallimi midis një bilanci shtetëror të shëndoshë dhe një krize afatgjate.