Çmimet e naftës po rriten, dhe Ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur. Sipas vlerësimeve aktuale, Brenti ka arritur mbi 109 dollarë për fuçi, dhe analistët paralajmërojnë - nëse kalimi mbetet i mbyllur edhe disa javë, bota mund të shohë çmime trecifrore të naftës si nivelin standard.

Pse është Ngushtica e Hormuzit kaq e rëndësishme? Nëpër këtë pikë të vogël në Gjirin Persik kalon rreth 20 për qind e konsumit ditor të naftës në botë. Një pjesë e madhe e naftës bruto nga Arabia Saudite, Irani, Iraku, Kuvajti dhe EBA kalon këtu. Përkthim: nëse kjo mbyllet, e gjithë energjia botërore vuan.

Përpjekjet diplomatike për deeskalim janë ngecur. Të dyja palët - SHBA dhe Irani - mbahen pas kërkesave maksimaliste. Uashingtoni kërkon heqjen e bllokadës pa kushte. Teherani kushtëzon bisedimet me heqjen e plotë të sanksioneve. Nuk ka hapësirë për kompromis, të paktën jo në këtë moment.

Për Ballkanin kjo do të thotë shumë. Maqedonia importon gati të gjitha derivatet e saj të naftës. Çmimet në pompa janë drejtpërdrejt të lidhura me çmimet globale të naftës bruto. Nëse Brenti mbetet mbi 100 dollarë edhe një muaj, qytetarët do të paguajnë 2,5 - 3 euro për litër për benzinë dhe naftë. Ky është një çmim që e kemi parë vetëm gjatë pandemisë dhe ofensivës së madhe ukrainase.

Çfarë mund të bëjë ekonomia e brendshme? Pak. Komisioni Rregullator i Energjisë mund të përdorë mekanizma të përkohshëm stabilizimi, por ata funksionojnë vetëm për disa javë. Goditja afatgjatë mbi buxhetet e familjeve dhe kompanive maqedonase - ajo do të jetë e pashmangshme. Dhe si rregull, një goditje në çmimet e naftës gjithmonë pasohet nga një goditje në çmimet e të gjitha mallrave të tjera dy-tre muaj më vonë.

Tregjet globale ende po përpiqen të absorbojnë shokun, por pa një zgjidhje të shpejtë diplomatike, po lëvizim drejt një epoke ku çmimet e energjisë do të jenë dukshëm më të larta. Dhe atë pa një strategji të rëndësishme nga asnjë parti politike në situatën aktuale. Si zakonisht, bëjmë sikur nuk do të jetë problem deri sa të bëhet e dukshme se është.