Komisioni Evropian propozoi një mobilizim urgjent prej 500 milionë euro për mbështetjen e bujqve të prekur nga tërbimi i çmimeve të plehrave artificiale - me paralajmërimin se pa veprim të shpejtë, mbjellja vjeshtore dhe dimërore e kulturave kyçe mund të vonohet ose të mungojë krejtësisht.

Konstruksioni i paketës: 200 milionë euro janë menjëherë të disponueshme nga rezerva bujqësore në Politikën e Përbashkët Bujqësore, ndërsa për 300 milionët e mbetura Komisioni kërkon miratim ekspres nga vendet anëtare dhe Parlamenti Evropian. Paketa u njoftua qysh në maj, por shuma u zbulua vetëm tani.

Shkaku është gjeografikisht larg, ndërsa fatura afër: plehrat azotike prodhohen nga gazi natyror, dhe gazi u shtrenjtua pas konfliktit në Lindjen e Mesme dhe mbylljes së Ngushticës së Hormuzit. Komisioneri evropian për bujqësi Christophe Hansen paralajmëroi se goditja deri tani ka qenë e kufizuar sepse shumë fermerë bënë rezerva nga fundi i vitit të kaluar - por ato rezerva po shterojnë. Disa tashmë po pyesin nëse fare të mbjellin kultura dimërore, kur kostot e prodhimit kërcënojnë ta tejkalojnë çmimin e blerjes.

Përveç parave, Brukseli pezullon edhe taksat standarde të importit për plehrat kyçe azotike deri më 31 maj 2027 - një masë që importuesve do t'u kursejë rreth 60 milionë euro - dhe ofron stimuj për plehra nga burime organike, me qëllim uljen e varësisë nga importi.

Dhe tani vështrimi nga ana jonë e gardhit: bujku maqedonas blen të njëjtin pleh, me të njëjtat çmime botërore, nga të njëjtat tregje të prekura nga e njëjta krizë - vetëm se për të nuk ka rezervë brukseliane prej 500 milionësh. Pyetja për institucionet vendore vetëimponohet: nëse Brukseli mendon se pa ndërhyrje rrezikohet mbjellja në blokun më të pasur në botë, çfarë do të thotë e njëjta matematikë për arat në Pelagoni? Përgjigjen do të donim ta dëgjonim para mbjelljes vjeshtore, jo pas saj.