Pallati i Buckinghamit është kantier ndërtimi prej dhjetë vjetësh. Rinovimi ka kushtuar 480 milionë euro, e kur mjeshtrit i ngritën dërrasat e drurit nga dyshemeja, doli një histori që asnjë portret mbretëror nuk e tregon: historia e njerëzve që e mirëmbanin pallatin, por kurrë nuk dolën në ballkon.

Nën dysheme u gjetën një palë çizme punëtorësh, një kuti cigaresh Silk Cut - marka që dikur e pinte mbretëresha Camilla - dhe një kopje e gazetës Standard nga viti 1889 me programin e teatrove të West Endit. Pranë tyre ishin një tiket i paplotësuar bastesh futbolli nga viti 1957, një shishe qelqi uji mineral Schweppes Malvern, enë të vjetra dhe brokë. Disa nga sendet i kishin mbijetuar madje edhe rinovimit të madh pas Luftës së Dytë Botërore.

Detaji më i bukur ishte ngecur në gur: një biletë për një turne whist, lojë angleze me letra, të organizuar nga klubi shoqëror i shtëpisë mbretërore. Bileta kushtonte gjashtë penë dhe mban datën 14 prill 1949, kur në fron ende ishte Xhorxhi i Gjashtë. Shërbëtorët, pra, jo vetëm që e mbanin Kurorën prapa skene - kishin edhe klubin e tyre, turnetë e tyre dhe mbrëmjet e tyre të lira.

U shfaq edhe programi i pritjes për trupin diplomatik me rastin e Jubileut të Argjendtë të Elizabetës së Dytë, 25 vjet nga ngjitja e saj në fron. Udhëzimet janë të sakta deri në qesharake: mbretëresha dhe familja mbretërore të lëvizin nëpër sallë në drejtim të akrepave të orës, ndërsa ndihmësit t'i inkurajojnë mysafirët të bisedojnë me diplomatët. Protokolli nuk lë asgjë në dorë të rastit - as drejtimin e ecjes.

Mes sendeve të gjetura ishte edhe një kopje e Daily Expressit nga viti 1966, me faqe të parë për jetën në burgun me sigurinë më të lartë të burrave të dënuar për grabitjen e trenit postar Glasgow-Londër, të kryer tre vjet më parë. Pastaj një kuti e konsumuar me gjashtë kartolina Krishtlindjesh me zarfet, pllaka qeramike Minton nga një oxhak i shekullit të 19-të dhe një kuti druri për lidhje elektrike. Rinovimi, qëllimi i të cilit ishte edhe zëvendësimi i instalimeve, zbuloi edhe telat e vjetër të veshur me gomë të vullkanizuar - material që mund të marrë flakë. Rezidenca mbretërore, pra, për dekada ka jetuar mbi kabllo që ishin rrezik potencial.

Nga shtëpi në zyrë të monarkisë

Buckinghami është rezidencë zyrtare e monarkisë britanike që nga viti 1837, kur në pallat u vendos mbretëresha Viktoria. Elizabeta e Dytë, pas vdekjes së babait, donte të mbetej në Clarence House dhe u zhvendos vetëm pas një bisede me Winston Churchillin. Buckinghami nuk i ka qenë kurrë i preferuar, ndërsa nga fillimi i pandemisë deri në vdekje jetoi në kështjellën e Windsorit. Charlesi i Tretë nuk ka ndërmend të vendoset aty as pasi të përfundojë rinovimi vitin e ardhshëm - pallati mbetet seli e aktiviteteve zyrtare, jo shtëpi.

Kjo është edhe poenta e gjithë historisë. Apartamentet mbretërore janë një pjesë e vogël e pallatit. Pjesën tjetër me shekuj e bartën njerëz emrat e të cilëve nuk i shkruan asnjë tekst shkollor, e prej tyre mbetën çizme, një tiket bastesh dhe një kuti bosh cigaresh nën parket. Sa histori të tilla vallë shtrihen nën dyshemetë e ndërtesave tona të vjetra publike - dhe a do të mundohej dikush fare të shikonte?