Kur njeriu që parashikoi krizën e vitit 2008 thotë se mund të përsëritet viti 1987, tregu zakonisht përgjigjet me edhe një rekord. Pikërisht kjo ndodhi të martën.

Investitori amerikan Majkëll Burri, historia e të cilit u ekranizua në filmin „The Big Short”, shkroi në Substack se ende beson që jemi afër një kulmi të madh. „Mendoj se ndoshta jemi afër një kulmi të madh dhe një rënie e ngjashme me vitin 1987 është e mundur, por rekordet e reja të S&P 500 ka gjasa të tërheqin para të freskëta në treg”, shkroi ai. Me fjalë të tjera: e di se ka të drejtë, e di edhe se kjo për momentin nuk do të thotë asgjë.

Shifrat janë në anën e optimistëve. S&P 500 u rrit 1,9 për qind të martën dhe mbylli në nivel rekord për herë të parë që nga qershori. Nasdaq Composite teknologjik u hodh 2,7 për qind, çka i sjell gati pesë për qind fitim vetëm në dy ditët e para të tregtimit të javës. Ndihmuan edhe rezultatet më të mira të biznesit dhe rënia e çmimit të naftës, e nxitur nga pritshmëritë se Ngushtica e Hormuzit së shpejti do të rihapet për trafikun detar.

Spiralja që ushqen vetveten

Pjesa më interesante e paralajmërimit të Burrit nuk është shifra, por mekanika. Ai pretendon se rritja e shtyn vetveten lart: kur luhatshmëria bie, fondet që synojnë një nivel të caktuar rreziku detyrohen automatikisht të blejnë më shumë dhe të huazojnë më shumë.

„Mbani mend, fitimet në një treg me luhatshmëri në rënie i detyrojnë fondet që synojnë nivele të caktuara luhatshmërie ta rrisin levën financiare, dhe pastaj përfshihen edhe strategjitë e tjera që ndjekin momentumin”, shkroi ai. Sistemi përshpejton kur gjithçka shkon lart. Problemi është se po ai sistem përshpejton edhe poshtë, nëse drejtimi ndryshon papritur.

Kundër kujt vë bast

Burri mban pozicione kundër prodhuesve të çipave dhe kompanive të lidhura me inteligjencën artificiale - Nvidia, Micron, Applied Materials, Palantir, Tesla, Caterpillar dhe fondi iShares Semiconductor (SOXX). Pozicionet i publikoi nga fundi i qershorit dhe i rriti gradualisht gjatë korrikut. Sipas tij, të gjitha janë fitimprurëse përveç asaj kundër Nvidias.

Argumenti i tij për inteligjencën artificiale është konkret: kërkesa për çipa, financimi i qendrave të të dhënave dhe i infrastrukturës mbështeten pjesërisht në marrëveshje që afatgjatë mund të mos qëndrojnë. Nuk thotë se teknologjia është e rreme. Thotë se mënyra se si paguhet është.

„Sërish, shitja në zbritje nuk është për këdo. Unë duhet ta bëj këtë. Shumica e njerëzve nuk duhet”, përfundoi Burri.

Kjo është një fjali e ndershme dhe vlen të lexohet dy herë. Një njeri që një herë në jetë e qëlloi një rënie të madhe tani duhet ta përsërisë parashikimin çdo vit - sepse nëse nuk e bën, pushon së qeni ai që parashikoi rënien. Nëse ka të drejtë këtë radhë, do të dihet pasi të jetë vonë për të gjithë ata që e lexojnë.