Evropa dëshiron përgjigjen e vet ndaj inteligjencës artificiale amerikane, dhe ajo përgjigje ende quhet Mistral. Laboratori francez i inteligjencës artificiale është në bisedime të hershme për të mbledhur rreth 3 miliardë euro (3,5 miliardë dollarë), ku kompania do të vlerësohej në 20 miliardë euro - gati dyfishi i 11,7 miliardëve nga raundi i financimit i vitit të kaluar.

Shifra tingëllon mahnitëse derisa të vihet pranë konkurrencës. Mistral deri tani ka mbledhur rreth 4 miliardë dollarë gjithsej. Për krahasim, OpenAI amerikan ka marrë 186 miliardë, ndërsa Anthropic 161 miliardë dollarë. Kjo nuk është dallim klase, është dallim ligë - dhe tregon pikërisht sa larg kanë shkuar laboratorët amerikanë në të ardhura, në përvetësimin e modeleve dhe në kërkesën nga kompanitë.

Mistral nisi në vitin 2023 me parullën "inteligjencë artificiale e avancuar në duart e të gjithëve", dhe ndryshe nga rivalët amerikanë, një pjesë të modeleve të vet i ofron me pesha të hapura - secili mund t'i përshtatë si të dojë. Por letra e vërtetë e fortë e kompanisë nuk është teknika, por politika. Ndërsa shtetet evropiane gjithnjë e më shumë distancohen nga teknologjia amerikane, Mistral shitet si një alternativë "sovrane", vendëse, më e afërt.

Dhe këtu biznesi bëhet gjeopolitikë. Kompania po ndërton një qendër të dhënash pranë Parisit dhe ka lidhur tashmë marrëveshje me ushtrinë franceze, me qeverinë e Luksemburgut dhe me disa firma të mëdha evropiane. Kur një shtet ia beson inteligjencën artificiale të ushtrisë së vet një firme vendëse në vend të një giganti amerikan, kjo nuk është më zgjedhje teknologjike - është çështje kontrolli. A do të investojë më në fund Evropa mjaftueshëm për të pasur mjetin e vet, apo 20 miliardë janë vetëm një biletë hyrjeje te një tryezë ku të tjerët luajnë me bastet dhjetëfish më të larta? Ballkani e shikon këtë nga larg, ashtu si shikon gjithçka - pasi të tjerët kanë vendosur tashmë.