Европа сака свој одговор на американската вештачка интелигенција, и тој одговор сè уште се вика Mistral. Францускиот лаб за вештачка интелигенција е во рани преговори да собере околу 3 милијарди евра (3,5 милијарди долари), при што компанијата би била проценета на 20 милијарди евра – речиси двојно повеќе од 11,7 милијарди од прошлогодишниот круг на финансирање.

Бројката звучи импресивно додека не се стави до конкуренцијата. Mistral досега собрал околу 4 милијарди долари вкупно. За споредба, американскиот OpenAI зел 186 милијарди, а Anthropic 161 милијарда долари. Тоа не е разлика во класа, тоа е разлика во лига – и точно ја покажува колку напред отидоа американските лаборатории во приходи, во усвојување на моделите и во побарувачка од компаниите.

Mistral стартуваше во 2023 со паролата „напредна вештачка интелигенција во рацете на сите”, и за разлика од американските ривали, дел од своите модели ги нуди со отворени тежини – секој може да ги прилагоди како сака. Но вистинскиот адут на компанијата не е техниката, туку политиката. Додека европските држави сè повеќе се дистанцираат од американската технологија, Mistral се продава како „суверена”, домашна, поблиска алтернатива.

И тука бизнисот станува геополитика. Компанијата гради дата центар кај Париз и веќе склучи договори со француската армија, со владата на Луксембург и со неколку големи европски фирми. Кога една држава ѝ ја доверува вештачката интелигенција на својата војска на домашна фирма наместо на американски гигант, тоа веќе не е технолошки избор – тоа е прашање на контрола. Дали Европа конечно ќе вложи доволно за да има своја алатка, или 20 милијарди се само влез на маса каде што другите играат со десеткратно повисоки влогови? Балканот ова го гледа од далеку, како што гледа сè – откако другите веќе одлучиле.