Aurora Innovation dhe Kodiak AI morën leje nga enti kalifornian i automjeteve për të testuar kamionë pa shofer në rrugë publike. Kodiaku tashmë ka nisur - disa kamionë testues, kryesisht rreth zyrës në Mauntin Vju. Të dyja firmat janë kaliforniane, ndërsa deri para pak kohësh ngisnin në Teksas sepse në shtëpi u ishte e ndaluar.

Ndalesa ra më 28 prill. Deri atëherë automjetet mbi 4.500 kilogramë nuk guxonin të testonin në mënyrë autonome në rrugë publike në Kaliforni. Rregullat e reja e ngritën atë kufi dhe hapën rrugë jo vetëm për testim, por edhe për ngasje të mëvonshme komerciale të kamionëve të rëndë.

Kushtet nuk janë simbolike. Duhet të ketë njeri në timon. Nuk guxojnë të ngasin nëpër rrugë me kufizim deri 40 kilometra në orë, përveç nëse ajo është „lidhje e drejtpërdrejtë" mes dy destinacioneve. Firmat kanë dashur të tregojnë sigurimin, regjistrimin, kualifikimet e shoferit të sigurisë dhe një varg kriteresh të tjera.

Sindikata shkoi në gjykatë

Dhe këtu historia pushon së qeni teknologjike. Javën e kaluar Teamsters California paditi vetë entin e automjeteve, duke pohuar se agjencia i anashkaloi ligjet që e detyrojnë së pari t'i studiojë dhe publikisht t'i shpallë pasojat e mundshme ekonomike të kamionëve pa shofer. Padia, e parashtruar në qarkun Alameda, e akuzon agjencinë edhe se nuk i shqyrtoi rreziqet e sigurisë për të tjerët në rrugë.

Domethënë organi shtetëror nuk gjykohet me firmat. Gjykohet me njerëzit puna e të cilëve është objekt i lejes. Kjo mjafton për të parë cila është mosmarrëveshja e vërtetë: jo nëse kamioni di të ngasë, por nëse dikush llogariti sa shoferë mbeten pa punë dhe refuzoi ta shkruajë atë në letër.

Dy firmat ndërkohë nuk presin. Aurora lëshoi shërbimin në Teksas në maj të vitit 2025 në relacionin Dallas - Hjuston, e që atëherë shtoi Fort Uorth - El Paso, El Paso - Feniks, Fort Uorth - Feniks dhe Laredo - Dallas. Kodiaku nisi ngasjen komerciale pa shofer në janar të vitit 2025 në pellgun e Permit në Teksasin perëndimor, jashtë rrugëve publike, dhe pastaj u zhvendos në autostradë, përfshirë të njëjtin relacion Dallas - Hjuston.

Vlen të vërehet çfarë shkoi këtu në gjykatë, dhe çfarë jo. Askush nuk pohon se kamioni nuk di të ngasë - testet në Teksas zgjatin më shumë se një vit. Mosmarrëveshja është për atë nëse shteti guxon të lejojë diçka pa llogaritur kujt i kushton. Kjo është pyetje që shtrohet në çdo treg ku ngasja e kamionit është profesion serioz, e jo vetëm shpenzim në tabelë.

Dhe ajo pyetje nuk ndalet në kufirin kalifornian. Kur kamioni autonom të bëhet më i lirë se njeriu, rrugët e para që do ta marrin nuk do të jenë ato me më shumë trafik, por ato me pjesët e drejta më të gjata dhe shoferët më të shtrenjtë. A do të ketë bërë dikush deri atëherë një llogari të tillë edhe për rajonin tonë - apo leja do të arrijë para analizës, si në Kaliforni?