Kriza për karburantin e aviacionit në Evropë është reale, dhe Brukseli tashmë po mendon për masa urgjente. Agjencia Evropiane për Sigurinë e Aviacionit (EASA) njoftoi se kompanitë ajrore evropiane mund të përdorin karburant amerikan nëse vjen mungesa - me përfundimin se "s'ka pengesa që transportuesit evropianë të përdorin karburant të prodhuar në SHBA nëse e bëjnë me siguri."

Teknikisht, dallimi është mes dy varianteve. Jet A-1 është standardi global në Evropë, Afrikë, Australi dhe pjesën më të madhe të Azisë. Jet A përdoret në SHBA dhe Kanada. Të dyja janë me bazë kerozine dhe "në thelb janë të ngjashme" - por Jet A-1 ka pikë më të ulët ngrirjeje, çka në fluturimet ndërkontinentale mund të jetë dallimi vendimtar. EASA nuk kërkon masa shtesë sigurie, vetëm thekson "rekomandime operative në periudhën tranzicionale."

Konteksti për Maqedoninë është tjetër, dhe ministri Aleksandar Nikolloski u nxitua ta përshkruajë si të qetë. "Kemi rezerva për 90 ditë, kërkesa ligjore është 60 ditë. S'ka asnjë problem," deklaroi. Aeroporti i Shkupit e furnizon me kerozinë Prishtinën (plotësisht) dhe Nishin (pjesërisht), çka e bën shpërndarës rajonal të karburantit.

Edhe më interesante - në mes të krizës, Maqedonia hap pesë linja të reja ajrore në qershor. Austrian Airlines fluturon për herë të parë Vjenë-Ohër. Wizz Air fut linjat Krakov-Ohër dhe Vroclav-Ohër. Nga Shkupi futen dy destinacione italiane: Palermo në Sicili dhe Algero në Sardenjë. Në një vit kur gjysma e Evropës shqetësohet për fluturimet e anuluara, Shkupi shton të reja.

EASA futi edhe një rregull të kundërt për kompanitë ajrore. Karburanti i shtrenjtë nuk mund të jetë justifikim për anulim fluturimi pa zhdëmtim të pasagjerëve - rregull që i vë transportuesit mes dy zjarreve: ose paguajnë shtrenjtë për karburantin, ose paguajnë shtrenjtë në kompensime. Nuk është moment ideal për investitorë në aviacion.

Për udhëtarin ballkanik pyetja është e thjeshtë: nëse çmimet e fluturimeve rriten 20-30 për qind këtë verë, a do të vlejë ende sektori turistik? Dhe nëse aeroporti i Shkupit bëhet hub rajonal, a do të thotë se Maqedonia gjeti një pjesë të avantazhit gjeografik që rrallë e ka shfrytëzuar? Në vështrim të parë, numrat e ministrit tingëllojnë mirë. Pyetja është sa kohë do të vlejnë ato rezerva nëse Brukseli dhe Irani nuk gjejnë kompromis deri në fund të verës.