Një imazh i krijuar nga AI i kryeministres italiane Giorgia Meloni me të brendshme u bë viral në internet javën e kaluar. Kryeministrja iu përgjigj në Facebook me humor - por edhe me një paralajmërim që meriton vëmendje: „Imazhi deepfake është një mjet i rrezikshëm, sepse mund të mashtrojë, manipulojë dhe të synojë këdo. Unë mund të mbrohem. Shumë të tjerë nuk munden."

Kjo është një fjali e rëndësishme. Meloni qëndron në majën e politikës italiane - ka zyra me avokatë, ka ekipe PR, ka kapital mediatik dhe lidhje. Por çfarë ndodh kur i njëjti mjet AI përdoret kundër një gruaje të zakonshme, një adoleshenteje, një mësueseje të heshtur në një qytet provincë? Italia u bë vendi i parë në BE që miratoi një ligj gjithëpërfshirës për rregullimin e inteligjencës artificiale në shtator 2025. Ligji vendosi dënime me burg për ata që përdorin AI për të bërë dëm, përfshirë krijimin e imazheve deepfake.

Konteksti për ligjin italian ishte një skandal i vitit të kaluar - një faqe pornografike publikoi imazhe të manipuluara të grave të njohura italiane, përfshirë Melonin dhe lideren e opozitës Elly Schlein, me titra vulgarë e seksistë. Ishte momenti kur parlamenti italian gjeti një gjuhë të përbashkët - e djathta e Melonit dhe e majta e Schlein votuan së bashku. Kjo konfigurim ndodh rrallë.

Në Ballkan ne ende nuk kemi asnjë legjislacion në këtë fushë. Maqedonia, Shqipëria, Kosova, Bosnja dhe Hercegovina, Serbia, Mali i Zi - asnjë nga këto vende nuk ka një ligj që mbulon konkretisht imazhet deepfake. Ndërkohë, në mesin e vajzave adoleshente në shkollat tona po shfaqen „nudo virtuale" që po ua transformojnë tërë realitetin shoqëror.

Paralajmërimi i Melonit është njëkohësisht praktik dhe shumë domethënës. Në një vend ku kryeministrja ka pushtetin për të reaguar - këto gjëra ndodhin. Çfarë ndodh në vendet ku një grua e ngjashme nuk ka as pushtet, as hapësirë mediatike? Ballkani duhet ta lexojë ligjin italian jo si „standard evropian për të ardhmen", por si reagim i vonuar ndaj një problemi që tek ne tashmë vepron pa përgjigje ligjore.