Evropa po mbytet nga shtrenjtësia: mbi 2.000 të arrestuar në Francë, zjarre në Milano, çadra në Lisbonë

Mbi 2.000 të arrestuar, mbi 600 policë, xhandarë dhe zjarrfikës të plagosur, 1.500 tregtarë të dëmtuar dhe dëme që maten në qindra miliona euro. Ky është bilanci i protestave kundër jetesës së shtrenjtë në të gjithë Francën, që të dielën e shpalli ministri francez i Brendshëm Laurent Nuñez - me shënimin se shifrat janë të përkohshme, sepse hetimet ende vazhdojnë.

Një protestues vdiq në bulevardin parisien Magenta, dhe policia si shkak përmendi arrestin kardiak. Sipas mediave franceze, një djalë 17-vjeçar në Saint-Étienne mbeti pa dorë pasi e goditi një predhë e policisë. Në Limoges një zjarr dëmtoi rëndë ndërtesën historike të bashkisë, ndërsa dyqane u plaçkitën në Marsejë, Lion dhe Bordo. Madje edhe shifrat për Parisin nuk përputhen: policia raportoi 855 të shoqëruar, prokuroria 720, nga të cilët 517 u mbajtën në paraburgim.

Nga Madridi në Milano

Franca nuk është vetëm. Vala që javët e fundit përfshiu Spanjën dhe Francën tani u derdh në Itali dhe Portugali. Marshimi në qendër të Milanos të shtunën nisi paqësisht dhe përfundoi me gurë dhe kalldrëm të hedhur ndaj policisë dhe me barrikada të ndezura prej karrigesh dhe tavolinash bari. Policia u përgjigj me topa uji dhe gaz lotsjellës. Janë plagosur të paktën dy policë, ndërsa janë shoqëruar rreth pesëdhjetë protestues - mes tyre shumë të mitur.

Kryeministrja italiane Giorgia Meloni tha se protesta është e drejtë, por kjo nuk vlen për „djegien e qyteteve tona“, ndërsa të dhunshmit i quajti „huliganë“ që „mbajnë qytete të tëra peng“. Kryebashkiaku i Milanos, Giuseppe Sala nga qendra e majtë, tha se arsyet e protestës janë „të kuptueshme“, por se dhuna ndaj policisë dhe dëmet ndaj qytetit „nuk mund të justifikohen“. E djathta dhe e majta pajtohen për dhunën. A do të pajtohen edhe për atë që i nxori njerëzit në rrugë?

Çadra në vend të banesave

Në Lisbonë, pas marshimit të mijëra qytetarëve nga e gjithë Portugalia, qindra njerëz mbetën të kalonin natën në sheshin Rossio, në zemrën turistike të qytetit - njësoj si kampi me çadra që para tri javësh mbiu në Madrid. „Jemi këtu për të treguar se po mbytemi“, deklaroi punonjësja sociale 46-vjeçare Elena Costa. Çmimet e pronave në Portugali nga 2015 deri në 2024 u rritën me 124 për qind - afërsisht dy herë më shpejt se mesatarja e BE-së.

Në Spanjë shkëndija ishte një grua. María del Carmen Abascal, 87 vjeçe, u dëbua nga shtëpia pasi nuk mundi të paguante qiranë, të cilën firma investuese që bleu banesën e saj e kishte rritur me 230 për qind. Ajo ndërkohë ka vdekur. Rasti i saj i nxori njerëzit në rrugë, dhe kur e djathta dhe e djathta ekstreme në parlament refuzuan masat urgjente për strehimin të qeverisë socialiste, kryeministri Pedro Sánchez shpalli zgjedhje të parakohshme për fund të nëntorit.

Digjet edhe në fqinjësi

Protesta të dhunshme shpërthyen këtë javë edhe në Shqipëri. Studentët kërkojnë dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama, të pakënaqur me kushtet në universitete dhe me tarifat e larta të shkollimit. Të shtunën drejt policisë fluturuan gurë, molotovë dhe piroteknikë, ndërsa policia për herë të parë që nga fillimi i protestave përdori plumba gome. U dogjën ose u dëmtuan rëndë ndërtesa të gjykatës, bankave dhe postës. Trazirat vijnë pas muajsh protestash antiqeveritare, të ndezura fillimisht nga ndërtimi i diskutueshëm i një resorti luksoz të lidhur me familjen e presidentit amerikan Donald Trump.

Kryeministri portugez Luís Montenegro deklaroi se qeveria e kupton pse qytetarët janë të hidhëruar, por i paralajmëroi kundërshtarët të mos „importojnë“ atmosferë paqëndrueshmërie. Refleksi i vjetër i çdo pushteti: problemi vjen gjithmonë nga jashtë. Vetëm se qiraja nuk importohet - ajo paguhet çdo muaj, në Lisbonë njësoj si në Madrid.

Madrid, Paris, Milano, Lisbonë, Tiranë - fija që i lidh është e njëjta. Edhe sa kohë do të shikojë pjesa tjetër e Ballkanit nga anash?