Ndërsa bota shpenzon miliarda duke besuar se së shpejti inteligjenca artificiale do të mendojë, do të arsyetojë dhe do të na marrë vendet e punës, një profesoreshë nga Princeton thotë se kemi rënë në një mashtrim të madh. Zejnep Tufekçi, sociologe, pretendon se IA e sotme "nuk është aspak inteligjente" - ajo është, me fjalët e saj, "makinë besueshmërie", jo makinë mendimi.

Pika është teknike, por e thjeshtë. Modelet e mëdha gjuhësore nuk verifikojnë nëse diçka është e saktë - ato hamendësojnë statistikisht cila fjalë ka më shumë gjasa të vijë pas së mëparshmes, bazuar në të dhënat me të cilat janë trajnuar. "Kjo nuk është gabim sistematik. Është teknologji që funksionon pikërisht ashtu siç është dizajnuar", thotë Tufekçi. Me fjalë të tjera, kur IA "halucinon", ajo nuk prishet - ajo bën pikërisht atë për të cilën është ndërtuar.

Shembujt nuk janë teorikë. Chat-boti i Metës në Instagram u mashtrua të dorëzonte kontrollin mbi mbi 20.000 profile përmes një bindjeje të thjeshtë me fjalë të ëmbla. Air Canada dhe McDonald's u detyruan të mbyllnin chat-botët e tyre pasi bënë gabime të kushtueshme - premtime të rreme për kthim parash, porosi të fryra deri në absurd. Një makinë që tingëllon bindëse nuk do të thotë makinë që di se çfarë bën.

Pjesa më interesante është qetësimi i saj rreth panikut për vendet e punës. Tufekçi thotë se apokalipsi është i ekzagjeruar - nën kërcënim serioz janë vetëm profesionet me "rregulla strikte dhe rezultate të verifikueshme", si programimi. Kirurgjia, mësimdhënia, shërbimet ndaj klientëve - të gjitha këto kërkojnë inteligjencë njerëzore që IA nuk mund ta imitojë. Ironia është e përsosur: të parët që i zëvendëson teknologjia e vet janë pikërisht ata që e ndërtojnë.

Për lexuesin ballkanik, historia ka mësim të dyfishtë. Së pari, skepsa ndaj premtimeve të mëdha nga Lugina sërish ia vlen - çdo "revolucion" së pari është marketing, e vetëm pastaj realitet. Dhe së dyti, ndërsa bota ka frikë nga makinat e zgjuara, problemi i vërtetë është se njerëzit po fillojnë t'u besojnë makinave budallaqe që tingëllojnë të zgjuara. E ajo, për fat të keq, është një dobësi njerëzore shumë më e vjetër se çdo teknologji.