Serbia para zgjedhjeve: Fico e lavdëron Vučićin, ndërsa dhjetë gazetarë largohen nga N1

Serbia shkon në zgjedhje të parakohshme më 25 tetor, dhe java e fundit e fushatës tregon gjithçka që duhet ditur se si bëhet politika në Beograd. Partia Progresive Serbe (SNS) në pushtet mori mbështetjen e kryeministrit sllovak Robert Fico, studentët po ecin në këmbë nga i gjithë vendi drejt kryeqytetit, ndërsa një nga televizionet e pakta kritike në vend mbeti pa dhjetë gazetarë të vet.

Në tubimin e progresistëve të premten në mbrëmje në Novi Sad, Fico qëndroi pas Aleksandar Vučićit - deri së fundmi president i Serbisë, e tani kreu i listës së SNS-së. Duke folur serbisht, kryeministri sllovak tha se e mbështet Vučićin sepse është „lider me shtyllë kurrizore“ që „në interes të vendit të vet di të thotë jo edhe kur të tjerët kërkojnë që të mendojmë dhe të veprojmë njësoj“. Kur një kryeministër i huaj ngjitet në skenën elektorale të dikujt tjetër, kjo nuk është më miqësi. Është fushatë.

Vetë Vučić e përdori fjalimin për të sulmuar studentët që për gati dy vjet udhëhoqën protestat antiqeveritare pas rrëzimit të strehës në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, ku humbën jetën 16 njerëz. „Disa e shfrytëzuan tragjedinë për të zbatuar politikën e tyre... Gjithçka që thanë, e trilluan“, tha ai, duke pretenduar se „disa të tjerë nga jashtë“ e drejtonin gjithë lojën. Njerëzit kërkuan përgjegjësi për 16 të vdekur, ndërsa përgjigjja e pushtetit është se protestat i ka regjisuar dikush nga jashtë.

„Do t'ua zgjasim dorën kundërshtarëve tanë, por më parë do t'i mundim të dielën“, deklaroi Vučić. Lëvizja studentore del në zgjedhje me „Listën Studentore - Studentët fitojnë“, e cila sipas sondazheve është rivali më serioz i progresistëve. Studentët vazhdojnë marshimet nëpër Serbi drejt Beogradit, ku për 22 tetor kanë caktuar një tubim të madh përmbyllës.

Lëvizja opozitare Kreni-Promeni pretendon se tubimin në Novi Sad e transmetuan 35 televizione proqeveritare. Sipas vlerësimit zyrtar të Ministrisë serbe të Brendshme, SNS me autobusë nga Vojvodina dhe nga e gjithë Serbia mblodhi mbi 100.000 njerëz. Duke gjykuar nga komentet në rrjetet sociale, shumica e banorëve të Novi Sadit nuk i besojnë shifrës së policisë.

Mediat ndërrojnë pronar në heshtje

Ndërsa skena mbushet, redaksitë zbrazen. Drejtuesit e rinj të Adria News Network (ANN), që në gusht e bleu kompania portugeze Alpac Capital, emëruan si kryeredaktor të portalit Nova.rs Marko Stjepanovićin nga gazeta proqeveritare „Blic“. Federata Evropiane e Gazetarëve (EFJ) e vlerësoi këtë si „episodin më të ri të valës së represionit në Serbi“. Gazetarët e Nova.rs e refuzuan ofertën që brenda 48 orësh të vendosnin nëse do ta pranonin redaksinë e imponuar apo do të merrnin kompensim dhe do të largoheshin, dhe tani po përpiqen që të mos u hiqen kompetencat redaktoriale.

Alpac Capital në Serbi bleu në paketë televizionet kabllore N1 dhe Nova, portalin Nova.rs dhe gazetat „Danas“ dhe „Radar“. Të premten u konfirmua se dhjetë gazetarë dhe prezantues të njohur të N1 dhanë dorëheqje. Redaksia njoftoi se „ndjen keqardhje të thellë“ për vendimin e kolegëve për të hequr dorë nga qëllimi i përbashkët për të ruajtur atë që u ndërtua për 12 vjet. „Rrugën e vazhdojmë veçmas dhe kjo na e vështirëson luftën, por nuk do të heqim dorë nga parimet profesionale dhe morale“, deklaruan nga N1.

Sekretari i përgjithshëm i EFJ-së, Ricardo Gutiérrez, vlerësoi se Serbia është vendi ku në muajt e fundit është regjistruar rënia më e madhe e lirisë së medias në Evropë. Kur mediat ndërrojnë pronar dy muaj para zgjedhjeve dhe gazetarët largohen në grup, kush do të tregojë pas 25 tetorit se çfarë ndodhi vërtet?