Србија пред избори: Фицо го фали Вучиќ, а десет новинари ја напуштија N1

Србија излегува на предвремени избори на 25 октомври, а последната недела од кампањата покажува сè што треба да се знае за тоа како се води политика во Белград. Владејачката Српска напредна партија (СНС) доби поддршка од словачкиот премиер Роберт Фицо, студентите пешачат од цела земја кон главниот град, а една од ретките критички телевизии во земјата остана без десет свои новинари.

На митингот на напредњаците во петокот вечер во Нови Сад, Фицо застана зад Александар Вучиќ – донеодамнешниот претседател на Србија, а сега носител на листата на СНС. Зборувајќи на српски, словачкиот премиер рече дека го поддржува Вучиќ затоа што е „лидер со ‘рбет“ кој „во интерес на својата земја знае да каже не и кога другите бараат да мислиме и работиме исто“. Кога странски премиер се качува на туѓа предизборна бина, тоа веќе не е пријателство. Тоа е кампања.

Самиот Вучиќ го искористи говорот за да ги нападне студентите што речиси две години ги водеа антивладините протести по падот на настрешницата на железничката станица во Нови Сад, во кој загинаа 16 луѓе. „Некои трагедијата ја искористија за спроведување на својата политика… Сè што зборуваа, измислуваа“, рече тој, тврдејќи дека „некои други од странство“ ја воделе целата игра. Луѓето бараа одговорност за 16 загинати, а одговорот на власта е дека протестите ги режирал некој однадвор.

„Ќе им подадеме рака на нашите противници, но пред тоа ќе ги победиме во недела“, порача Вучиќ. Студентското движење на изборите оди со „Студентска листа – Студентите победуваат“, која според истражувањата на јавното мислење е најсериозниот ривал на напредњаците. Студентите продолжуваат со пешачки тури низ Србија кон Белград, каде на 22 октомври закажаа голем завршен митинг.

Опозициското движење Крени-Промени тврди дека митингот во Нови Сад го пренесувале 35 провладини телевизии. Според официјалната проценка на српското МВР, СНС со автобуси од Војводина и од цела Србија собрал над 100.000 луѓе. Судејќи по коментарите на социјалните мрежи, повеќето Новосаѓани не ѝ веруваат на полициската бројка.

Медиумите тивко менуваат газда

Додека бината се полни, редакциите се празнат. Новата управа на Adria News Network (ANN), која во август ја презеде португалската компанија Alpac Capital, за главен уредник на порталот Nova.rs го постави Марко Стјепановиќ од провладиниот „Блиц“. Европската федерација на новинари (EFJ) тоа го оцени како „најнова епизода од бранот репресија во Србија“. Новинарите на Nova.rs ја одбија понудата во рок од 48 часа да одлучат дали ќе го прифатат наметнатото уредништво или ќе земат отпремнина и ќе си заминат, а сега се обидуваат да не им бидат одземени уредничките овластувања.

Alpac Capital во Србија во пакет ги презеде кабелските телевизии N1 и Нова, порталот Nova.rs и весниците „Данас“ и „Радар“. Во петокот беше потврдено дека десет угледни новинари и водители на N1 дадоа отказ. Редакцијата соопшти дека „длабоко жали“ поради одлуката на колегите да се откажат од заедничката цел да се зачува она што се градело 12 години. „Патот го продолжуваме одвоено и тоа ни ја отежнува борбата, но нема да се откажеме од професионалните и моралните начела“, порачаа од N1.

Генералниот секретар на EFJ, Рикардо Гутиерес, оцени дека Србија е земјата во која во последните месеци е забележан најголем пад на слободата на медиумите во Европа. Кога медиумите менуваат газда два месеца пред изборите, а новинарите си заминуваат во група, кој по 25 октомври ќе раскажува што навистина се случило?