Втор ден по ред крстосницата кај Робово беше блокирана. Струмичките производители на пиперка „куртовска капија” бараат 50 денари за килограм прва класа – и не се симнуваат од патот додека не добијат конкретен одговор.

Барањето е разработено, не е фрлено на памет: прва класа по 50 денари, мешана прва и втора по 40, втора класа по 20. Позицијата на земјоделците е дека годинашната цена на ајварката не смее да падне под 45 денари за килограм. Бараат и однапред утврдени откупни цени што ќе важат низ целата сезона, исплата на испорачаните количини во рок од три месеци, и исплата на субвенциите што, според нив, останале неплатени од минатата сезона.

Тоа не е ценовник. Тоа е обид однапред да се постави границата под која производството престанува да има економска логика.

Земјоделците велат дека со актуелните откупни услови тешко ги покриваат трошоците – семенски материјал, обработка на земјиштето, заштита на насадите, наводнување и работна сила. Еден од нив на протестот раскажа дека ветрот му уништил над 30 оранжерии во кои произведува пиперка.

Сообраќајот кон Робово, Муртино и Банско беше прекинуван и пренасочуван по два часа. Протестот го организираше здружението од Муртино.

Она што се гледа на патот е блокада. Она што стои под неа е нешто друго. Производителот влегува во сезоната со познати трошоци и непозната цена на сопствениот труд. Гориво, ѓубриво, семе и надници се плаќаат однапред по цена што ја диктира пазарот. Цената на пиперката се дознава на крајот, на откупниот пункт, кога веќе нема каде да се врати.

Министерот за земјоделство беше најавен на средба со производители, откупувачи и преработувачи. Тоа е моделот што се повторува секоја сезона: се блокира пат, се закажува средба, се постигнува некаков договор, и следната година истите луѓе се на истата крстосница.

Македонија секоја есен зборува за ајвар како за национален идентитет. Прашањето што ретко се поставува е колку чини тој идентитет на човекот што ја сади пиперката – и зошто по толку години сè уште нема механизам што му кажува колку ќе заработи пред да посее.