Gjëja e parë që bën kur zgjohesh është dhe gjëja e parë që ngre nivelin e kortizolit - hormoni i stresit që duhet të rritet ngadalë, jo si shpërthim. Kjo është përfundimi i një analize të re të psikologëve të Universitetit Komplutense në Madrid, që thonë: shikimi i celularit sapo hap sytë e zhvendos trurin "në sekonda nga gjendja e rikuperimit në gjendje alarmi". Nuk është e rekomanduar.

Pse ndodh kjo? Telefoni është, siç shpjegon profesori Alfredo Rodriguez-Munoz, "vazhdimi psikologjik i jetës sonë sociale, emocionale dhe të punës". Truri parashikon një shpërblim nga njoftimet - mesazh nga shefi, pëlqim nga dikush, shifër në aplikacionin bankar - dhe për shkak të atij shpërblimi të pritur menjëherë ndizet në shpejtësinë më të lartë. Pa amortizator, pa pauzë.

Afatgjatë? Hiperlidhshmëria e vazhdueshme ndërton ndjesinë e "nxitimit të përjetshëm, mbingarkesës mendore dhe lodhjes psikologjike", thotë studimi. Njerëzit bëhen të irrituar, me vëmendje të fragmentuar dhe me ndjesi të vazhdueshme se duhet të bëjnë diçka - edhe kur detyrat janë krejtësisht të arsyeshme.

Zgjidhja është e mërzitshme por efektive: lëre telefonin për 15-20 minuta pas zgjimit. Dritë natyrore, lëvizje, vakt i lehtë - këto tri gjëra të thjeshta janë të mjaftueshme që truri të zgjohet si njeri, e jo si kompjuter në regjim. Sigurisht, kjo do të thotë ta lësh telefonin jashtë dhomës së gjumit. Kjo është disiplina që edhe jeta perëndimore edhe ajo ballkanike e shmangin njëlloj.