AB Konseyi, Birliğin gümrük sisteminde onlarca yılın en büyük reformunu onayladı. Bu size Brüksel'deki bürokratlara dair bir haber gibi geliyorsa - değil. Bu, üç euroluk bir tişört, telefon kablosu ya da kılıf sipariş etmiş herkesi ilgilendiren bir haber.

Temel değişiklik: AB'de mal satan internet platformları bundan böyle ithalatçı sayılıyor. Gümrük işlemlerini onlar yürütüyor, vergileri onlar ödüyor ve ürünün Avrupa güvenlik standartlarını karşılayıp karşılamadığından onlar sorumlu. Şimdiye dek bu yükümlülük, en azından biçimsel olarak aşağı yuvarlanıyordu - elinde paketle gişede duran ve ne imzaladığını bilmeyen alıcıya kadar.

AB en geç 1 Kasım'a kadar küçük gönderilerin işlenmesi için yeni ve tek bir ücret de getiriyor. Ne kadar olacağına henüz karar verilmedi; tutarı Avrupa Komisyonu belirliyor. Bu ücret gümrük vergisi değil ve KDV içermiyor. Doğrudan denetim maliyetinin tahsili ve bu maliyet devasa: 2025'te Avrupa gümrükleri internetten alışverişten gelen yaklaşık altı milyar paketi işledi.

Hedefte kim var

Kurallar biçimsel olarak ne bir ülkeyi ne de bir şirketi adlandırıyor. Pratikte Temu, Shein ve AliExpress'i vuruyorlar - çünkü AB'ye giren e-ticaret paketlerinin yüzde 90'ından fazlası Çin'den geliyor. Platformlar ek maliyetlerini ürün ya da teslimat fiyatı üzerinden alıcıya yansıtabilir. Bunu yapacakları neredeyse kesin.

Cezalar, işin ne kadar ciddi düşünüldüğünü gösteriyor. Gümrük yükümlülüklerini yerine getirmeyen ya da standartlara uymayan ürün satan bir tüccar için azami ceza, AB'ye yıllık ithalat değerinin yüzde altısına kadar çıkıyor. Şirketler gümrük kolaylıklarını yitirebilir ve platformlara erişimleri kısıtlanabilir.

Yeni kurum, yeni merkez, yeni süreler

Reform ayrıca 2027'de çalışmaya başlayacak, merkezi Fransa'nın Lille kentinde bulunan yeni bir AB Gümrük İdaresi ile riskli gönderinin daha hızlı saptanabilmesi için ithalat ve ihracat bilgilerinin toplanacağı tek bir Avrupa gümrük veri merkezi kuruyor. E-ticaret tüccarları yeni sisteme 1 Temmuz 2028'e, diğerlerinin hepsi ise 1 Mart 2034'e kadar geçmek zorunda. Nihai metni Avrupa Parlamentosu'nun eylülde onaylaması bekleniyor.

Bu, daha bu yaz olan bir şeyin üzerine ekleniyor: AB 1 Temmuz'da 150 euronun altındaki ucuz gönderiler için gümrük muafiyetini kaldırdı. Kasımdaki ücret bunun yerine geçen değil, ek bir önlem.

Peki Makedonya?

AB'de değiliz, dolayısıyla bu bizi biçimsel olarak bağlamıyor. Ama platformlar her pazar için ayrı kural yazmaz - iş modelinin tamamını, fiyatları ve lojistiği tek hamlede değiştirirler. Temu ve Shein yeni Avrupa maliyetlerini hesapladığında, o rakamlar Üsküp'teki bir alıcının sepetinde de belirecek.

Bir katman daha var. Reformun bir bölümü parayla hiç ilgili değil, güvenlikle ilgili - Birlik, birçok ürünün güvenlik, etiketleme ya da bileşim standartlarını karşılamadığını açıkça söylüyor. Avrupa böyle gönderileri sınırdan geri çevirmeye başlarsa, onlar nereye gidecek? Böyle bir denetimi olmayan pazarlar tam yanı başımızda. Gümrüğümüzün elinin altından geçeni fark edecek kapasitesi var mı - bunu burada kimse yüksek sesle sormuyor, Brüksel bunu kendisi için sorarken bile.