Çar Samuil, Makedonya'nın tarihî mirasının ayrılmaz bir parçasıdır. Devletinin kilit merkezleri Prespa ve Ohri'deydi; Ohri de imparatorluğunun en önemli siyasi ve manevi merkezlerinden biri hâline geldi. Bu yüzden Samuil, devletinin ulusal yorumu etrafındaki çağdaş tartışmalardan bağımsız olarak Makedon tarihinden silinemez.

Bugünün siyasetleri Orta Çağ'ı çağdaş ulusal çıkarlara uydurmaya ne kadar çalışırsa çalışsın, bir şey değiştirilemez: Çar Samuil ve devleti Makedonya topraklarına ayrılmaz biçimde bağlıdır.

Ne Sofya ne Atina, bin yıldan uzun süre önce yaşamış bir insanın üzerine bugünün ulusal kategorileriyle öylece mühür basabilir. Samuil'in döneminde çağdaş Balkan ulus devletleri bugün bildiğimiz biçimde yoktu. Bu yüzden bugünün ulusal kimliklerinin X. ve XI. yüzyıllara otomatik olarak aktarılması eleştirel bir gözle değerlendirilmelidir.

Prespa ve Ohri, Samuil iktidarının kilit merkezleri arasındaydı. Onun dönemine ait önemli maddi ve tarihî izler tam da bugünkü Makedonya topraklarında bulunuyor. Ohri son derece önemli bir siyasi ve manevi merkez hâline geliyor, Prespa çevresindeki bölge ise Samuil ve ailesiyle doğrudan bağlantılı.

Yunanistan bugün iki devletin Çar Samuil'in kalıntıları olarak sunduğu insan kalıntılarını resmî olarak Bulgaristan'a teslim etti. Ama bir devletten diğerine teslim etme eyleminin kendisi, ne kemiklerin kimliğinin ne de bin yıldan uzun süre önce yaşamış bir insanın çağdaş ulusal aidiyetinin bilimsel kanıtıdır.

Kalıntılar 1960'larda Prespa'daki Aziz Ahil Bazilikası'nda bulunmuş ve Samuil'e atfedilmişti. Bugünkü diplomatik tören yeni bir arkeolojik keşif değil ve kendi başına bilimsel tanımlamanın yerini tutmuyor.

Atina kalıntıları teslim edebilir. Sofya teslim alabilir. Ama ne Atina ne Sofya bu eylemle Makedonya'yı Samuil'in tarihinden silebilir.

Samuil, yorumlardan bağımsız olarak Makedonya'nın tarihî mirasında merkezî bir yere sahiptir.