CIA direktörü John Ratcliffe, Moskova'ya Amerikan askerî nakliye uçağı "C-17 Globemaster III" ile indi. Bu bile başlı başına bir mesaj, çünkü Moskova'ya böyle uçuşlar rutin değil. Ama ziyaretin asıl nedeni, görüşmelere yakın kaynaklara göre, Ukrayna değildi. Baltık'tı.

Uyarı, müzakere değil

Ratcliffe, Rus muhataplarına Litvanya, Letonya ve Estonya'ya karşı her tırmanma girişiminin ne ise o şekilde ele alınacağını iletti: üç NATO üyesine saldırı olarak. "Görüşme her şeyden önce Rusya'yı Baltık devletlerine yönelik herhangi bir tırmandırıcı eylem konusunda uyarmaya hizmet etti", dedi konuya vâkıf kaynaklardan biri. Ratcliffe Putin'le bizzat görüşmedi. Rus istihbaratının temsilcileriyle konuştu; Kremlin daha sonra Putin'in temasın sonuçları hakkında bilgilendirildiğini doğruladı.

Sahnenin, Washington'da kimsenin unutmadığı bir öncülü var. 2021'de dönemin CIA başkanı William Burns, Putin'i Ukrayna'ya saldırıdan vazgeçirmek için Moskova'ya gitti. Nasıl bittiğini biliyoruz. Aynı kurum aynı yoldan aynı uyarıyı taşıdığında, geçmeyenin mesaj mı yoksa dinlemeyenin kulaklar mı olduğunu sormaya değer.

Neden özellikle Baltık

Amerikan değerlendirmeleri, Moskova'nın NATO'nun üyelerini savunma hazırlığını siber saldırılar, hibrit operasyonlar ya da sınırlı askerî girişlerle test edebileceğini söylüyor. Odak, üç Baltık devletinde. Daha da önemlisi zamanlamadaki değişiklik. Ağustos başındaki değerlendirmeler, Putin'in böyle bir testi daha bu sonbaharda deneyebileceğini söylüyor; bu, Rusya'nın Ukrayna'da askerî olarak bağlıyken NATO'ya karşı hareket etmeyeceğinin varsayıldığı önceki döneme göre bir dönüş.

Ratcliffe ayrıca Rusya'nın İran'a askerî ve ekonomik desteği azaltmasını, somut olarak Tahran'a silah ve savunma teknolojisi sevkiyatını durdurmasını istedi ve Moskova'yı genişletilmiş Amerikan yaptırımlarına aşırı tepki vermemesi konusunda uyardı. Yani tek uçuş, üç konu ve hiçbiri küçük değil.

Gelmeyen yanıt

"Bloomberg"in yazdığına göre, ziyaretin ardından Moskova anlamlı taviz verme isteği göstermedi. Aksine, Kremlin çevrelerinde Ukrayna'da olası askerî tırmanma konuşuldu; Kiev'e ve Ukrayna altyapısına yoğunlaştırılmış saldırılar dâhil. Kaynaklar, bazı Rus yetkililerin Putin'in son seçenek olarak Ukrayna'ya karşı nükleer silah kullanımını değerlendirebileceği sonucuna vardığını belirtiyor.

Burada panik değil, kesinlik gerekiyor. Bu bir karar değil, Putin'in dile getirdiği bir tehdit de değil. Bu, kaynakların bazı yetkililerin değerlendirmesi olarak aktardığı şey. "Sistemdeki bazıları yapabileceğini düşünüyor" ile "yapacak" arasındaki fark devasadır ve manşetlerde ilk kaybolan da tam olarak bu farktır.

Bir ayrıntı daha, bu oyunun ne kadar dikkatle döndüğünü gösteriyor. Washington, Amerikan heyetinin gelişini Kiev'e önceden bildirdi ve görüşmeleri bozacak bir olay yaşanmasın diye Amerikan temsilcileri Rusya'dayken Ukrayna güçlerinin saldırıları geçici olarak durdurmasını istedi. Bu önemsiz bir ayrıntı değil. Bu temasların asılı olduğu ipin ne kadar ince olduğunun ölçüsü.

Çifte mesaj

Sonuç, aynı hafta içinde iki çelişkili sinyal. CIA direktörü diyalog ve gerilimin düşürülmesi için kanal arıyor. "Bloomberg"in kaynakları Moskova'nın tavize hazır olmadığını ve tırmanmayı değerlendirdiğini söylüyor. İkisi aynı anda doğru olabilir, çünkü görüşme ile baskı her zaman paralel işlemiştir.

Başkan Trump misyonun önemini azalttı ve onu "yarı rutin" diye tanımladı; Rusya'nın NATO'yu olası test etmesiyle ya da İran konusundaki baskıyla ilgili olduğunu yalanlayıp Ukrayna'daki barış çabalarıyla ilgili olduğunu savundu. Bunun kamuoyunu yatıştırmak mı yoksa gerçek mi olduğunu dışarıdan değerlendirmek zor. Ama istihbarat şefi Moskova'ya askerî uçakla uçuyorsa, "rutin" nadiren doğru kelimedir.

Bu bölge için bu uzak bir haber değil. Baltık devletleri, tıpkı Makedonya gibi NATO üyesi. Üyelik eşiği bir kez test edilir ve yumuşak çıkarsa, bu yalnızca Vilnius, Riga ve Tallinn'in sorunu olmaz. O değerlendirme sonrasında cebinde aynı güvenceyi taşıyan herkes için geçerli olur.