Anlaşma temmuzdan beri hazır. Reaktörler AP1000, süre otuz yıl ve fatura onlarca milyar dolarla ölçülüyor. Eksik olan tek şey, Riyad'ın elektrikle hiçbir ilgisi olmayan bir şeyin altına atacağı imza: İsrail'in tanınması.

Donald Trump, Suudi Arabistan ile sivil nükleer enerji anlaşmasını, incelemek için 90 yasama günü olan Kongre'ye gönderdi. Düzenleme, Amerikan şirketlerinin krallığa sivil nükleer teknoloji ihraç etmesine izin veriyor. Ancak bir Amerikalı yetkili koşulun değişmediğini doğruladı: anlaşma, ancak Suudi Arabistan İbrahim Anlaşmalarına katılırsa ilerliyor.

İmza karşılığı elektrik

İbrahim Anlaşmaları, İsrail ile Arap ve çoğunluğu Müslüman devletler arasında Washington'ın arabuluculuğuyla 2020 ve 2021'de imzalanan normalleşme anlaşmaları dizisi. O zaman pakete Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas ve Sudan girdi. En büyük balık olan Suudi Arabistan dışarıda kaldı.

Ve hikâye burada takılıyor. Riyad, İsrail'i tanımadan önce Filistin devletine giden geri dönüşü olmayan bir yol istiyor. Diplomatlar, Gazze'deki savaş bütün hesabı değiştirene kadar krallığın 2023'te normalleşmeye yakın olduğunu değerlendiriyordu. O günden beri hesap farklı ve kimse ödemek için acele etmiyor.

Güneşin altında yeni bir şey yok

Bunun bir Trump icadı olmadığını kaydetmekte fayda var. Önceki yönetim de aynı nükleer anlaşmayı itiyor ve aynı anlaşmalara bağlamaya çalışıyordu. Yani buradaki iki Amerikan politikası arasındaki fark üslupta, özde değil. Enerji aynı anda hem sopa hem havuç ve bu, Balkanların çevirisiz tanıdığı bir oyun.

Sonunda kim kazanıyor? AP1000 reaktörlerini, Kanadalı Cameco ve Brookfield Asset Management'ın sahibi olduğu Westinghouse inşa ediyor. Otuz yıllık sözleşme, onlarca milyar dolar. Jeopolitika basın açıklamalarında yazılır, ama faturalarda imzalanır.

Ve kimsenin yüksek sesle sormadığı soru duruyor: bir tanıma kaça mal olur? Yanıt reaktörlerle ölçülüyorsa, diplomasi ilkelerle ilgili olmaktan çoktan çıkmış demektir.