İkinci Emeklilik Ayağına Çoklu Fon Geliyor: 45 Yaşa Kadar Daha Riskli, 57 Üstü Daha Güvenli, Garanti İse Yok

Sosyal Politika, Demografi ve Gençlik Bakanlığı, Zorunlu Sermaye Finansmanlı Emeklilik Sigortası Kanunu'ndaki değişiklik teklifini Meclis'e gönderdi. Böylece ikinci emeklilik ayağının kapatılmayacağı, paranın da devletin Emeklilik Sigortası Fonu'na aktarılmayacağı netleşti. Bu konuyu, fonların kamulaştırılması olasılığından söz eden Başbakan Hristiyan Mickoski bizzat açmıştı.

Bunun yerine çoklu fonlar geliyor. Her zorunlu emeklilik fonunun üç portföyü olacak: büyüme, dengeli ve muhafazakâr. Büyüme portföyü gençler için; daha riskli yatırımlar ve en yüksek beklenen getiri sunuyor. Muhafazakâr portföy ise emekliliğe yakın olanlar için; düşük risk, düşük getiri ve yüksek likidite.

Seçim yaşa bağlı olacak. 45 yaşına kadar olan sigortalılar büyüme veya dengeli portföyü, 45 ile 57 yaş arasındakiler üçünden birini, 57 yaş üstündekiler ise dengeli veya muhafazakâr portföyü seçebilecek. Seçim yapmayanlar otomatik olarak yerleştirilecek: 45 yaşa kadar büyüme, 45-57 arası dengeli, 57 üstü muhafazakâr portföye. Emeklilik şirketleri sözleşme imzalanmadan önce sigortalıyı kurallar hakkında bilgilendirmek zorunda olacak.

Mantık basit: genç biri piyasalardaki kötü bir yılın kayıplarını telafi edecek zamana sahip, yaşlı biri değil. Ama burada nadiren yüksek sesle söylenen uyarı geçerli: daha yüksek potansiyel getiri, garantili daha yüksek emekli maaşı anlamına gelmiyor, çünkü her yatırım risk taşır.

Söz konusu olan çok büyük para. Üç özel zorunlu fon olan KB Prvo, Sava ve Triglav'ın 630.000'den fazla üyesi var ve toplam değerleri yaklaşık 3,5 milyar euro. Başbakan daha önce "ikinci ayak kullanıcılarının büyük kısmı hesaplarında gördüklerinden memnun olmayacak" demişti. Emeklilik Fonu Yönetim Şirketleri Derneği ise paranın devlet fonuna aktarılmasının yalnızca geçici bir rahatlama getireceği uyarısında bulundu ve fonların miras bırakılabilen kişisel mülk olduğunu hatırlattı.

Çoklu fonlar kamulaştırmadan daha sakin bir cevap, ama Başbakanın bizzat açtığı soruyu yanıtlamıyor. İnsanlar hesaplarından memnun değilse, sorun risk seçme şanslarının olmaması mıydı, yoksa primlerin miktarı ve fonların bugüne kadar elde ettiği getiriler mi? Teklif şimdilik meclis sürecinde; nihai kurallar milletvekili sıralarından ne çıkacağına bağlı olacak.