Shtylla e dytë pensionale merr multifonde: deri në 45 vjeç më rrezik, mbi 57 më siguri, e garanci nuk ka

Ministria për Politikë Sociale, Demografi dhe të Rinj i dërgoi Kuvendit propozimin për ndryshimet e Ligjit për sigurim pensional të detyrueshëm të financuar me kapital. Me këtë është e qartë se shtylla e dytë pensionale nuk do të shuhet, as paratë nuk do të kalojnë në Fondin shtetëror të Sigurimit Pensional, temë që e hapi vetë kryeministri Hristijan Mickoski kur përmendi mundësinë e nacionalizimit të mjeteve.

Në vend të kësaj, vijnë multifondet. Çdo fond pensional i detyrueshëm do të ketë tri portofole: në rritje, të balancuar dhe konservativ. Ai në rritje është për më të rinjtë, me investime më të rrezikshme dhe kthimin më të lartë të pritur. Konservativi është për ata para pensionit, me rrezik të ulët, kthim të ulët dhe likuiditet të lartë.

Zgjedhja do të varet nga mosha. I siguruari deri në 45 vjeç do të mund të zgjedhë portofolin në rritje ose të balancuar, nga 45 deri në 57 vjeç cilindo nga të tre, ndërsa mbi 57 vjeç të balancuarin ose konservativin. Kush nuk zgjedh do të caktohet automatikisht: deri në 45 vjeç në portofolin në rritje, nga 45 deri në 57 në të balancuarin, e mbi 57 vjeç në atë konservativ. Shoqëritë pensionale do të duhet që para nënshkrimit të kontratës ta informojnë të siguruarin për rregullat.

Logjika është e thjeshtë: i riu ka kohë t'i kompensojë humbjet nga një vit i keq në tregje, ndërsa i moshuari nuk ka. Por këtu vlen paralajmërimi që rrallë thuhet me zë: kthimi potencial më i lartë nuk do të thotë pension më i lartë i garantuar, sepse çdo investim mbart rrezik.

Bëhet fjalë për shumë para. Në tri fondet private të detyrueshme, KB Prvo, Sava dhe Triglav, janë anëtarë mbi 630.000 njerëz, ndërsa vlera e tyre totale është rreth 3,5 miliardë euro. Kryeministri më parë deklaroi se „një pjesë e madhe e përfituesve të shtyllës së dytë nuk do të jenë të kënaqur me atë që do të shohin në llogaritë e tyre“. Shoqata e shoqërive për menaxhimin e fondeve pensionale, nga ana tjetër, paralajmëroi se kalimi i parave në fondin shtetëror do të sillte vetëm lehtësim të përkohshëm dhe kujtoi se mjetet janë pronë personale që trashëgohet.

Multifondet janë përgjigje më e qetë se nacionalizimi, por nuk i përgjigjen pyetjes që e hapi vetë kryeministri. Nëse njerëzit nuk janë të kënaqur me llogaritë, a ishte problemi në atë që nuk kishin zgjedhje rreziku, apo në lartësinë e kontributeve dhe kthimeve që fondet kanë realizuar deri tani? Propozimi për momentin është në procedurë parlamentare, ndërsa rregullat përfundimtare do të varen nga ajo që do të dalë nga bankat e deputetëve.