Вториот пензиски столб добива мултифондови: до 45 години поризично, над 57 години посигурно, а гаранции нема

Министерството за социјална политика, демографија и млади до Собранието го испрати предлогот за измени на Законот за задолжително капитално финансирано пензиско осигурување. Со тоа е јасно дека вториот пензиски столб нема да згасне, ниту парите ќе бидат префрлени во државниот Фонд за пензиско осигурување, тема што ја отвори самиот премиер Христијан Мицкоски кога ја спомна можноста за национализација на средствата.

Наместо тоа, доаѓаат мултифондови. Секој задолжителен пензиски фонд ќе има три портфолија: растечко, балансирано и конзервативно. Растечкото е за помладите, со поризични пласмани и најголем очекуван принос. Конзервативното е за оние пред пензија, со низок ризик, низок принос и висока ликвидност.

Изборот ќе зависи од годините. Осигуреник до 45 години ќе може да избере растечко или балансирано портфолио, од 45 до 57 години кое било од трите, а над 57 години балансирано или конзервативно. Кој нема да избере, ќе биде распореден автоматски: до 45 години во растечко, од 45 до 57 години во балансирано, а над 57 години во конзервативно портфолио. Пензиските друштва ќе мора пред потпишување на договорот да го информираат осигуреникот за правилата.

Логиката е едноставна: младиот има време да ги надомести загубите од лоша година на пазарите, а постариот нема. Но тука важи предупредувањето што ретко се кажува гласно: повисокиот потенцијален принос не значи загарантирана повисока пензија, бидејќи секоја инвестиција носи ризик.

Станува збор за многу пари. Во трите приватни задолжителни фондови, КБ Прво, Сава и Триглав, членуваат над 630.000 луѓе, а нивната вкупна вредност е околу 3,5 милијарди евра. Премиерот претходно изјави дека „голем дел од корисниците на вториот столб нема да бидат задоволни од тоа што ќе го видат на своите сметки“. Асоцијацијата на друштвата за управување со пензиски фондови, пак, предупреди дека префрлањето на парите во државниот фонд би донело само привремено олеснување и потсети дека средствата се личен имот што се наследува.

Мултифондовите се посмирен одговор од национализацијата, но не одговараат на прашањето што го отвори самиот премиер. Ако луѓето не се задоволни од сметките, дали проблемот беше во тоа што немаа избор на ризик, или во висината на придонесите и приносите што фондовите ги оствариле досега? Предлогот засега е во собраниска процедура, а конечните правила ќе зависат од тоа што ќе излезе од пратеничките клупи.