ABD Başkanı Donald Trump, yönetimi bu yakıtın ABD'den ihracatını yasaklamayı düşünürken, Avrupa ülkelerinden dizel rezervlerinin bir kısmını piyasaya sürmelerini isteyebileceğini açıkladı. Trump, "Bunu çok ciddi şekilde düşünüyoruz" dedi. Mantık basit: Amerika'nın dışarıya satmadığı dizel içeride kalacak, daha ucuz pompalar da Kongre seçimlerine birkaç hafta kala seçmenlerin hoşuna gidecek.

Baskıyı, Avrupa'nın stoklarını derhal hazırlayıp piyasaya sürmesini isteyen Hazine Bakanı Scott Bessent başlattı. Ona göre Amerikalı çiftçiler, nakliyeciler ve şirketler zammın yükünü taşımamalı. Bessent sosyal medyada "Avrupalı ortaklarımız mevcut taahhütlerini yerine getirmeyi hızlandırmalı ve derhal ek miktarları kullanıma sunmalı" mesajını verdi. Diplomasi dilinden tercümesi: Avrupa, Amerikan kampanyasının işi kolaylaşsın diye kendi rezervlerini harcasın.

Rakamlar Avrupa'da telefonların neden gergin gergin çaldığını açıklıyor. ABD dünyanın kilit dizel tedarikçilerinden biri ve günde 1,2 ila 1,5 milyon varil ihraç ediyor. Uzmanlar sevkiyatların kesilmesinin diğer ülkelerde fiyatları daha da yükselteceği uyarısında bulunuyor; Argus Media'nın baş ekonomisti David Fyfe de bir ABD yasağının muhtemelen uluslararası fiyatlarda sıçramaya yol açacağını düşünüyor. Trump içeride daha ucuz dizel vaat ediyor. Fyfe'a göre bunun bedelini herkes ödeyecek.

Arka planda piyasa değil, savaş var. Şubatta İran'da ABD-İsrail savaşının patlak vermesinin ardından dünyada benzin ve dizel fiyatları fırladı. Dünya petrol ve gazının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanması akaryakıt fiyatlarını yükseltti, yine büyük bir dizel tedarikçisi olan Rusya'nın ihracat yasağı da ek baskı getirdi. İngiltere, Almanya ve diğer birçok Avrupa ülkesinde dizel şimdiden tarihi zirvede. Benzinden daha zor rafine ediliyor, ulaşım ve tarım tarafından kullanılıyor, bu yüzden talebi azaltmak çok zor.

Avrupa şimdilik toplantılarla yanıt veriyor. İngiltere Enerji Bakanı Martin McCluskey olası bir yasağı Avrupalı meslektaşlarıyla görüştü, görüşmelerden haberdar bir kaynak da AB ülkeleriyle birlikte koordineli bir yanıt hazırlamanın makul olduğunu değerlendiriyor. İngiliz hükümeti dizel kıtlığı konusunda endişeye gerek olmadığını savunuyor, ama fiyatların artmaya devam etmesini bekliyor. Avrupa Komisyonu sözcüsü, ABD yönetimiyle üst düzey temaslar da dahil olmak üzere "çok sayıda görüşme ve toplantıdan" söz ediyor. Bu yıl daha önce yapılan koordineli stratejik rezerv salımından hâlâ artan stoklar var.

Tablo, Balkanlar'da büyüyen herkese tanıdık: büyükler seçim kampanyası yürütürken küçükler litre sayar. Avrupa başkasının kampanyasına yardım etmek için rezervlerini açacak mı - ve bu kararın bölgedeki pompalara ulaşması ne kadar sürecek?