Presidenti amerikan Donald Trump paralajmëroi se nga vendet evropiane mund të kërkojë të lëshojnë një pjesë të rezervave të tyre të naftës, ndërsa administrata e tij po mendon ta ndalojë eksportin e këtij karburanti nga SHBA. „Po mendojmë shumë seriozisht për këtë“, tha Trump. Logjika është e thjeshtë: nafta që Amerika nuk do ta shesë jashtë do të mbetet në shtëpi, ndërsa pompat më të lira do t'u pëlqejnë votuesve disa javë para zgjedhjeve për Kongres.

Presionin e hapi ministri i Financave Skot Besent, i cili kërkoi që Evropa menjëherë t'i përgatisë dhe t'i lëshojë në qarkullim rezervat e veta. Sipas tij, fermerët, transportuesit dhe kompanitë amerikane nuk duhet ta mbajnë barrën e shtrenjtimit. „Partnerët tanë evropianë duhet ta përshpejtojnë përmbushjen e detyrimeve ekzistuese dhe menjëherë të vënë në dispozicion sasi shtesë“, porositi Besent në rrjetet sociale. Përkthyer nga gjuha diplomatike: Evropa t'i harxhojë rezervat e veta që fushatës amerikane t'i jetë më lehtë.

Shifrat shpjegojnë pse në Evropë telefonat bien me nervozizëm. SHBA janë furnizues kyç botëror me naftë dhe eksportojnë mes 1,2 dhe 1,5 milionë fuçi në ditë. Ekspertët paralajmërojnë se ndërprerja e dërgesave do t'i ngrinte edhe më shumë çmimet në vendet e tjera, ndërsa Dejvid Fajf, ekonomist kryesor në Argus Media, mendon se ndalimi amerikan me gjasë do të shkaktonte kërcim të çmimeve ndërkombëtare. Trump premton naftë më të lirë në shtëpi. Çmimin për këtë, sipas Fajfit, do ta paguanin të gjithë të tjerët.

Sfondi është lufta, jo tregu. Çmimet e benzinës dhe naftës në botë u rritën pasi në shkurt shpërtheu lufta amerikano-izraelite në Iran. Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, rruga nëpër të cilën kalon rreth një e pesta e naftës dhe gazit botëror, i ngriti çmimet e nënprodukteve të naftës, ndërsa presion shtesë solli edhe ndalimi i eksportit nga Rusia, po ashtu furnizues i madh me naftë. Nafta në Britani, Gjermani dhe një varg vendesh të tjera evropiane tashmë është në maksimum historik. Rafinohet më vështirë se benzina, ndërsa e harxhojnë transporti dhe bujqësia, prandaj kërkesa zvogëlohet shumë vështirë.

Evropa për momentin përgjigjet me takime. Ministri britanik i Energjisë Martin Makluski bisedoi me kolegët evropianë për një ndalim të mundshëm, ndërsa një burim i njohur me bisedimet vlerëson se është e arsyeshme të përgatitet një përgjigje e koordinuar bashkë me vendet e BE-së. Qeveria britanike pohon se nuk ka arsye për shqetësim për mungesë nafte, por pret rritje të mëtejshme të çmimeve. Zëdhënësi i Komisionit Evropian flet për „biseda dhe takime të shumta“, përfshirë kontakte të nivelit të lartë me administratën amerikane. Nga lëshimi i mëparshëm i koordinuar i rezervave strategjike këtë vit ka ende mbetje.

Pamja është e njohur për këdo që është rritur në Ballkan: kur të mëdhenjtë bëjnë fushata zgjedhore, të vegjlit numërojnë litrat. A do t'i hapë Evropa rezervat për t'i ndihmuar një fushate të huaj - dhe sa kohë do t'i duhet atij vendimi të arrijë te pompat në rajon?