Onlarca yıl açık toplumun eşanlamlısı olan ülke, vaktiyle başkalarında kınadığı şeyi tam da kendisi yasalaştırdı. İsveç parlamentosu, göçmenlere karşı önlemleri sertçe sıkılaştıran yasalar kabul etti - bunların arasında eleştirmenlerin hemen „ihbar yasası" diye adlandırdığı tartışmalı bir düzenleme de var.

„İyi davranış" yasası adı verilen ilki, yetkililere belirsiz ölçütlere dayanarak oturma izinlerini iptal etme yetkisi veriyor. İhlaller kesin tanımlanmamış - ödenmemiş borçları, vergi kaçakçılığını, suçu ya da aşırılıkçı bağlantıları kapsayabilir. Yalnızca gelecekteki başvuranlara değil, geriye dönük olarak ülkede halihazırda yaşayanlara da uygulanıyor. „Gerektiği gibi davranmayanlar kalacaklarına güvenemez" dedi göç bakanı Johan Forssell.

İkincisi, „ihbar yasası", kıl payı geçti - 174'e karşı 172 oyla. Vergi dairesi, iş kurumu ve sosyal güvenlikteki memurları, belgesiz olduğundan şüphelenilen kişileri ihbar etmeye zorunlu kılıyor. Öğretmenler, doktorlar ve sosyal hizmet görevlileri muaf - şimdilik. Uluslararası Af Örgütü, izinlerin „İsveç vatandaşları için ne yasadışı ne de cezalandırılabilir olan davranışlar temelinde" reddedileceği uyarısında bulunuyor.

Malmö'den bir akademisyen yasayı „otoriter devletlere özgü, ihbarcılığın Pandora'nın kutusunu açan acımasız ve etkisiz bir politika" olarak tanımladı. Kendini insan haklarının deniz feneri sayan bir ülke için ağır sözler. Zamanlama tesadüf değil - seçimler eylülde ve hükümet aşırı sağın desteğine bağımlı.

Balkanlar için bu iki kat ilginç. Bir yandan, tam da bizim insanlarımız onlarca yıldır İsveç'in şimdi çözdüğü türden bir toplumu arayarak batıya gidiyor. Öte yandan, en zengin demokrasilerden biri komşuyu ihbar etmeyi normalleştirdiğinde, bu eşiği herkes için kaydırır - çünkü kuzeyden gelen modeller er ya da geç bize de ulaşır. Orada ihbar yasa olunca, burada fikir olması ne kadar sürer?