Avrupa'nın yarısı tatildeyken, Avrupa Komisyonu Scaleup Europe fonunun tam olarak faaliyete geçtiğini ve yatırımların „önümüzdeki haftalarda” beklendiğini açıkladı. İlk anlaşma daha ertesi gün kamuoyuna duyuruldu - bu da anlaşmanın açıklamadan çok önce yapıldığını gösteriyor.

Para, değerlemesi şimdi 11 milyar doları (yaklaşık 10 milyar euro) aşan Finlandiyalı uydu istihbaratı şirketi ICEYE'a gidiyor. Fon, şirketin F serisi turunun başlıca yatırımcılarından biriydi. Plan, toplam 5 milyar euronun AB'de ya da ortak ülkelerde kayıtlı, stratejik sektörlerde çalışan büyüme aşamasındaki şirketlere dağıtılması.

„Uzay temelli istihbarat hükümetler için kritik altyapıya dönüşüyor; Scaleup Europe fonu ise bizim gibi şirketlerin küresel ölçekte rekabet etmek için Avrupa'yı terk etmek zorunda kalmaması için var”, diye yazdı ICEYE'ın icra direktörü Rafał Modrzewski LinkedIn'de. Cümle asıl teşhisi ortaya koyuyor: Avrupa'nın sorunu fikir yokluğu değil, şirketlerinin ciddi sermayeye ihtiyaç duyduklarında gitmesi.

Kamu parası, özel yönetici

Bu fonu alışıldık Avrupa programlarından ayıran şey, dümeni kimin tuttuğu. Brüksel'deki kurumların yönetmesi yerine, yönetim „deneyimli fon yöneticileri” için açılan bir çağrıyla seçilen İsveçli varlık yöneticisi EQT'ye verildi. Adaylar arasında Eurazeo, Northzone ve Vitruvian Partners de vardı; son rakip ise Atomico'ydu - muhtemelen merkezi Birlik dışında, Londra'da olduğu için elendi.

EQT 300 milyar doları aşkın varlık yönetiyor. „Avrupa, erken aşamada başarılı teknoloji şirketleri yaratma kapasitesini kanıtladı; şimdiki zorluk, bu işletmelerin Avrupa köklerini korurken küresel liderlere dönüşmesi”, dedi icra direktörü Per Franzén.

Parayı kim koydu

Fonun ilk kapanışı Komisyonun kendi koyduğu bir milyar euroyla çapalanmış; yanında kıtanın her yerinden kurumsal yatırımcılar var: Alman sigorta devi Allianz, APG üzerinden Hollandalı emeklilik fonu ABP, İspanyol CriteriaCaixa ve Mouro Capital, İtalyan Fondazione Compagnia di San Paolo, Intesa Sanpaolo ve Fondazione Cariplo ile Danimarkalı EIFO ve Novo Holdings.

Kaynak toplama 2027'ye uzanacak; ikinci tur, fonun hedefleriyle uyumlu olmaları koşuluyla Avrupa dışındaki yatırımcılara da açılabilir. Haberlere göre Komisyon, fonun bir gün 25 milyar euroya çıkabileceğine işaret etti. Dikkat edilmesi gereken rakam bu: 5 milyarla Avrupa kendi bahçesinde bir istisna, ama Amerikan ve Asya büyüme fonlarına kıyasla hâlâ küçük.

İşte açıklamanın sormadığı soru burada. EQT'nin yetki alanı geniş - „derin teknoloji, yaşam bilimleri, temiz teknoloji, ileri üretim ve dijital teknolojiler dâhil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere”. Bu kadar geniş bir yetki, Avrupa kamu parasının nereye gideceği kararını seçilmiş bir organın değil, İsveçli özel bir yöneticinin verdiği anlamına gelir. Belki de mesele tam da budur, çünkü kurumlar risk sermayesinde bugüne dek pek parlamadı. Ama kayda geçsin ki kurgu böyle.

Bu bölgeden bir girişim için ilk anlaşma hem mesaj hem ölçüt. Mesaj: Kaliforniya'ya taşınmayı şart koşmayan bir Avrupa sermayesi var. Ölçüt: o sermaye şimdilik ilk milyonunu arayana değil, 11 milyar doları aşan değerdeki bir firmaya gidiyor. Büyüme aşaması tam olarak budur - çoktan varmış olman gereken aşama.