Nisan 2021'de Wisk Aero, gizli bilgilerin ve fikrî mülkiyetin „arsızca çalınması" nedeniyle Archer Aviation'ı dava etti. Archer, bir milyar dolar tazminat istediği karşı davayla yanıt verdi. Bu tür hikâyeler genelde şirketlerden birinin yok olmasıyla biter. Bu, davalının davacıyı satın almasıyla bitti.

Pazartesi günü yayımlanan düzenleyici bildirime göre Boeing, Archer'a hem Wisk Aero'yu hem de iki iştirakini daha satmayı kabul etti - hava sahası yönetim yazılımı üreten SkyGrid ve dron üreticisi Insitu. Burada ana para birimi nakit değil. Boeing, anlaşma kapanmadan önce Archer hisselerinin yüzde 19,75'i tutarında yeni ihraç edilmiş hisse alıyor; bu da işlem sonrası ona yaklaşık yüzde 16,5 pay bırakıyor.

Yani Boeing satmıyor - Boeing yer değiştiriyor. Bir havacılık devi kendi programının sahibi olma konumunu bırakıp 2018'de kurulmuş bir girişimde küçük hissedar oluyor. Bu, fiyatın kendisinden daha ilginç.

Wisk'in tarihi neredeyse Silikon Vadisi'nin son on yılının özeti gibi. Şirket, Alphabet'in X laboratuvarının kurucu ortağı Sebastian Thrun'un, Google'ın kurucu ortağı Larry Page tarafından finanse edilen elektrikli havacılık girişimi Kittyhawk olarak başladı. Kittyhawk eylül 2022'de kapandı, ancak iki kişilik otonom uçan taksi programı Cora, 2019 sonunda Boeing'le ortak bir şirkete ayrılmıştı. O ortak şirketin adı Wisk oldu. Boeing 2022 başında 450 milyon dolar (yaklaşık 390 milyon euro) daha yatırdı ve 2023'e gelindiğinde Wisk tamamen ona aitti.

Münhasır anlaşmayla ödenen barış

İki şirket arasındaki uyuşmazlık iki yıl sürdü ve sıra dışı bir uzlaşmayla bitti. Archer, otonom teknolojide Wisk'in münhasır tedarikçisi olacağını taahhüt etti ve ona hisse başına yalnızca bir sent fiyatla 13.176.636 hisseye kadar alım opsiyonu verdi. Başka bir deyişle, dava ortaklığa dönüştü; ortaklık da şimdi devralmaya. O davayı gerçekte kimin kazandığı ancak bugün görülüyor.

Archer bu arada yalnızca uçan taksi ağı kurma yönündeki ilk fikrin dışına çıktı. İki yıl önce, aralık 2024'teki 430 milyon dolarlık turla savunma sektörüne girdi; 2025'te ise BlackRock ve Wellington gibi kurumsal yatırımcılardan 300 milyon daha topladı. Silah üreticisi Anduril ile savunma amaçlı hibrit bir hava aracını ortak geliştirmek için münhasır anlaşması da var.

Dikkate değer örüntü bu. Sivil fikir - trafiğin üzerinden uçan taksi - yatırımcıyı çeken şeydi. Faturaları ödeyen ise savunma. Aynı yoldan dron üreticileri de geçti ve orada direnç, bütçeler askerîleştiği anda buharlaştı.

2021'de boş bir kabuk şirketle birleşerek halka açılan şirket, tamamen elektrikli Midnight modeli üzerinde çalışmayı sürdürüyor. Bu ay, yıl içinde operasyonlara başlamaya hazırlık olarak Salinas ile Monterey havalimanları arasında pilotlu bir gidiş-dönüş uçuşu tamamladı. Uçan taksiler on yıldır vaat ediliyor. Şimdilik kesin olarak uçan tek şey konsolidasyon.