Македонија доби 65,7 милиони евра од Европската комисија преку Планот за раст на Западен Балкан и Инструментот за реформи и раст – најголема еднократна исплата меѓу земјите во регионот во овој циклус. За споредба, Албанија добила 49 милиони, а Црна Гора 44,2 милиони евра.

Според кабинетот на министерот за европски прашања Беким Сали, во третиот извештаен циклус земјата пријавила 21 реформски чекор, од кои 16 добиле позитивна оценка, а три биле завршени пред предвидениот рок. Вкупно 44 реформски чекори биле мониторирани, со гретц периоди продолжени до јуни и декември 2026-та за остатокот.

Реформите кои Брисел позитивно ги оценил вклучуваат: нова методологија за финансирање на основното и средното образование, опремување на 160 основни училишта со интернет и ИТ уреди, напредок во дигиталните услуги и електронската идентификација, реформи во управувањето со јавните финансии и зголемена транспарентност со намалена бирократија. Тоа е значителен список ако се изврши како што пишува на хартија.

Од вкупната сума, 30,6 милиони евра ќе одат директно во државниот буџет, додека остатокот ќе оди за развојни проекти и стратешки инвестиции преку рамката на Western Balkans Investment Framework (WBIF). Тоа значи дека дури и кога средствата „доаѓаат во буџетот”, дел од нив имаат конкретна намена – не може премиерот да ги употреби каде сака.

Кумулативно, Македонија досега доби 142,1 милиони евра од овој инструмент од неговото поставување во 2023-та. Тоа е значителен број за земја со БДП од околу 14 милијарди евра – но мал во контекст на потребите на инфраструктурата и социјалните трансформации.

Една подеталј која остана малку проветрена – Србија и Босна и Херцеговина биле изоставени од оваа дистрибуција поради недоволен реформски напредок. Тоа е значителен сигнал. Брисел не глуми – „реформи за пари” е реално, не флоскула. Прашањето кое останува отворено е дали оваа македонска влада може да го одржи реформскиот темпо во наредните циклуси, или 65,7 милиони евра ќе бидат прв и последен пример на сметката.