Во Шелехов, мал град во Иркутската област во Сибир, почина млада лабораториска техничарка од Иркутскиот институт за борба против чумата. Дарија Шипилова била хоспитализирана со тешка пневмонија и приклучена на респиратор, а неколку дена подоцна починала. Оттогаш официјалната Русија ја применува омилената тактика: колку што е можно помалку зборови.

Гувернерот на областа Игор Кобзев одбива да ја именува болеста – за него тоа е „опасна заразна болест“. Сите јавни настани во регионот се откажани. Раководителката на руската санитарна служба Ана Попова лично отпатувала од Москва, оддалечена околу 4.200 километри. Лекарите и медицинскиот персонал меѓусебно отворено зборуваат за чума, но во официјалните медицински документи таа дијагноза никаде не е наведена.

Скршена епрувета или експедиција?

Според едната верзија, Шипилова на 25 септември скршила епрувета со жив примерок од бактеријата. Според другата, симптомите се појавиле по враќањето од теренска експедиција во Бурјатија, близу границата со Монголија, каде што постои природно жариште на болеста. Познатиот руски епидемиолог Михаил Фаворов ја отфрла приказната со епруветата: „Тоа е смешно. Некој што работи во Институтот за борба против чумата во Иркутск носи заштитно одело. Ако скршите епрувета, веројатноста за зараза е многу мала.“ И додава: „Ова е апсолутно застрашувачко. Нема да ни кажат што всушност се случило.“

Затворени болници и вооружена придружба

Иако регионалните власти ја смируваа јавноста, бројките кажуваат друго. Официјално се утврдени 197 лица што биле во директен или индиректен контакт со починатата, а 189 од нив се итно хоспитализирани. Според независни руски медиуми, во Иркутск под строг карантин се ставени три градски болници, детската болница „Ивано-Матренинска“ и едно градско породилиште. На еден сопруг не му било дозволено да влезе во родилната сала, иако претходно го договорил и платил породувањето со придружба – лекарите директно се повикале на опасноста од чума.

Уште поиндикативно: од 1 октомври сите комбиња за итна помош што ги носат контактите на тестирање и изолација возат под вооружена придружба на патроли на ФСБ. Во Иркутскиот алуминиумски комбинат во Шелехов маските се задолжителни за сите работници, а директорот Артјом Фоминих отворено признал дека низ градот кружат контрадикторни информации. Градската управа на соседен Бајкалск утрото на 3 октомври ги повика граѓаните привремено да не патуваат во Шелехов поради потврден смртен случај од чума – а потоа објавата исчезна без никакво објаснување.

Гувернерот Кобзев тврди дека никој од хоспитализираните засега нема симптоми и дека тестовите се негативни. Можеби е така. Но кога ФСБ ги придружува комбињата за итна помош, а предупредувањата се бришат од официјалните канали, тешко е да се поверува дека ситуацијата е „стабилна“. Се појавија и извештаи дека во регионот снемало антибиотици, па исплашените жители барале помош по аптеките.

Белодробната чума е најретката, но и најопасната форма на инфекцијата со бактеријата Yersinia pestis. За разлика од бубонската – средновековната „Црна смрт“, која на луѓето се пренесувала главно преку каснување од заразени болви од глодари – белодробната се пренесува директно од човек на човек, по капковен пат, како тежок грип. Според Светската здравствена организација, ако антибиотиците не се примат во првите 24 часа од појавата на симптомите, смртноста е речиси 100 проценти.

Кој се сеќава на Чернобил, знае дека при ваква несреќа најопасна често не е самата закана, туку молкот на власта. Дали Москва ќе каже што навистина се случило во Шелехов, или приказната ќе ја раскажат затворените болници?