Секој што пораснал во стан на Балканот го знае тој мебел. Голем, до таван, со витрини, со високи модули и врати што покриваат цел ѕид. Внатре стоеше „добриот“ сервис, чашите, семејните албуми, книгите и оние чаршафи што излегуваа само за слава. Беше корисен – но одговараше на еден начин на живеење што веќе не е нашиот.

Ентериерната дизајнерка Лаура Мартинез го формулира тоа без сентименталност: „Повеќе отколку што исчезнуваат големите мебели, се менува начинот на кој го живееме дневниот престој.“ Пред години, вели таа, дневната соба се вртела околу еден голем мебел што зафаќал цел ѕид. Сега приоритетите се други – отворен простор, светлина, и мебел што придружува наместо да се наметнува.

Голем мебел веќе не ја дефинира собата

Дневната престана да биде просторија за изложување и стана простор што навистина се живее. Во неа јадеш, работиш, се одмораш, примаш пријатели, гледаш филм. Едно парче што зафаќа цел фронт е премногу нефлексибилно за сето тоа.

„Во нашето студио ретко проектираме единствен мебел што зафаќа цел ѕид“, вели Мартинез. Наместо тоа, го распределуваат складирањето и вградуваат мебел по мерка таму каде реално е потребен. Клучот е архитектурата да има присуство и да не остане целосно покриена.

Ниската комода го ослободува главниот ѕид

Ниската комода е практичната замена за традиционалниот мебел. Во неа влегува сервисот, друштвените игри, ќебињата, документите, покривките за маса. Бидејќи не стигнува до таван, ослободува голем дел од ѕидот и собата изгледа поширока.

„Многупати отстранувањето голем мебел не значи губење капацитет за складирање, туку добивање простор, светлина и чувство на смиреност што целосно ја трансформира дневната“, вели дизајнерката. Комода до трпезаријата може да го чува секојдневниот сервис, а друг низок мебел до каучот – текстил и ситни предмети.

Празен ѕид како одлука, не како пропуст

Ова е делот што најтешко се прифаќа кај нас. „Секогаш велам дека празниот ѕид исто така е дел од дизајнот“, вели Мартинез. Постои силна тенденција да се мисли дека празен ѕид е неискористен, кога честопати е токму спротивното.

Проблемот се појавува кога се обидуваш да го наполниш секој празен агол со полица, модул или плакар. Остави површини незафатени и просторијата станува посветла. Рамнотежата меѓу она што го криеш и она што го оставаш на видик е она што прави подносливо живеалиште.

Висечкиот мебел го отвора подот

Мебелите за телевизор што висат од ѕидот прават соба да изгледа полесна. Кога се подигнати од подот, подот се гледа непрекинато и се намалува ефектот на блок. Практично, во затворен мебел се кријат кабли, разводници и апарати.

„Користиме многу висечки мебел затоа што го остава подот видлив и автоматски дневната изгледа попространа“, објаснува Мартинез. Ако собата е тесна, избери плиток модел и избегнувај фронтови со премногу рачки или релјефи. Мазен дизајн, во светло дрво или мат лак, се вклопува подобро.

Пред да купиш, отвори ги вратите на она што го имаш

Многу големи мебели остануваат од навика, не од потреба. Пред да бараш алтернатива, отвори ги вратите и фиоките и види што навистина користиш. „Многупати откриваме дека тие големи мебели постоеле затоа што порано куќите функционираа поинаку“, вели дизајнерката – внатре се чувале два сервиси, две гарнитури чаши, чеизот, покривки што едвај се користеле, па дури и семејни спомени што минувале од генерација на генерација.

Не станува збор за фрлање сè, туку за одлука што ти треба при рака, а што може да се пресели во друг дел од куќата.

Складирањето оди таму каде се користи

Секој предмет во просторијата каде го употребуваш – тоа е целото правило. Секојдневниот сервис во кујна или во комода до трпезаријата. Ќебињата во клупа со сандак покрај каучот. Книгите што ги читаш на ниска полица.

Меѓу решенијата што Мартинез ги користи се клупа со складирање, низок мебел за телевизор и мебел по мерка во други простории. „Кога складирањето е добро осмислено, обично ни треба многу помалку мебел отколку што замислувавме“, заклучува таа.

Парчиња што зборуваат ист јазик

Замената на еден ѕиден состав со повеќе мебели не значи мешање без план. Комодата, мебелот за телевизор, витрината и помошните масички не мора да бидат идентични, но мора да делат логика: „материјали, пропорции, бои и ист естетски јазик за дневната да се перцепира како целина“.

Повтори едно дрво, задржи ги истите топли тонови или избери метални профили со ист финиш. И избегнувај да додаваш мебел затоа што е на попуст или затоа што физички се вклопува во некој отвор. Реченицата што ја кажува Мартинез вреди да се закачи на фрижидер: „Елегантна дневна не е онаа со најмногу мебел, туку онаа што ги има само неопходните.“

Финиш, светлина и она што останува

За да изгледа посветла собата, не е доволно да избереш мал мебел. Мартинез посегнува по природни материјали и мат финиши. Светлите дрва и лаковите во скршено бело, песочна или сиво-бежова боја „внесуваат многу топлина без да го преоптоварат просторот“. Избегнувај преголем сјај ако сакаш смирен ефект – тој ги множи одблесоците и го прави нередот повидлив.

Но над сето тоа таа става еден фактор: „Над кој било материјал, има еден фактор што целосно го менува просторот – осветлувањето.“ Добро испланирана светлина ја издига дури и наједноставната дневна соба.

А личноста? Таа не зависи од големината на мебелот. Може да биде во едно уметничко дело, во посебна ламба, во наследено парче, во фотелја со карактер. „Убава дневна е онаа во која ја препознаваш фамилијата уште пред да ја запознаеш“, вели Мартинез. Тоа е реченица што кај нас погодува посилно отколку што авторката веројатно замислила – затоа што кај нас витрината со добриот сервис долго беше токму обидот да се покаже фамилија што сè уште не била запознаена.