Полската безбедносна агенција објави извештај во кој потврди она што во Европа долго време се третира како „тивка војна”: хакери упаднале во пет постројки за третман на вода во Полска и потенцијално можеле да манипулираат со хемикалии во водоводната мрежа. Во најлошото сценарио – со опасност по човечки животи.

Извештајот на Внатрешната безбедносна агенција покрива двегодишен период и тврди дека Полска осуетила повеќе обиди за саботажа – на воени објекти, енергетски мрежи, транспортни системи. „Најсериозниот предизвик останува саботажната активност против Полска, инспирирана и организирана од руските разузнавачки служби”, се вели во документот. Без оградување. Без „наводно”.

Сценариото не е ново. Во 2021 година во Олдсмар, Флорида, хакер кратко време успеа да влезе во контролниот систем на постројка и се обиде да го зголеми нивото на натриум хидроксид – каустична хемикалија – до опасни концентрации. ФБИ и американската CISA оттогаш повторуваат истото: водоснабдувачките компании се „меки цели”.

Минатиот месец, заедничко предупредување од CISA, ФБИ, NSA и други американски агенции откри дека ирански хакери од групата CyberAv3ngers активно ги напаѓаат програмските логички контролери – индустриските компјутери што ги водат водоснабдителните и енергетските постројки. Истата група во 2023 година упадна во неколку водоводни системи во Пенсилванија.

За Балканот, ова не е далечен расказ. Полска и нашата регија делат иста зависност од стара индустриска инфраструктура и истиот тип напаѓачи. ЕНЕР – тука нема Polish-CERT уровен апарат, нема јавно достапна листа на „утврдени” пробои, нема извештај каков што Варшава го печати на крајот на годината. Дали кај нас некој воопшто следи кој се обидува да влезе во водоводните системи?

Планот, како што го опишува полското разузнавање, е едноставен: дестабилизација и слабеење на Западот. Кибернапади и кибершпиунажа се само алатки во поширока кутија. И додека ракетите се поспектакуларни, една саботажа на вода може да направи поголема паника од половина дрон ескадрила.