Речиси еден милион луѓе изгубиле вкупно 3,8 милијарди долари откако го купиле мем-токенот $TRUMP на американскиот претседател Доналд Трамп. Бројката доаѓа од крипто-аналитичката фирма Nansen, која ги проучила јавно видливите трансакции на блокчејнот заклучно со крајот на јуни. Приказната во една реченица: две од секои три лица што купиле – изгубиле.

А кој заработи? Токму оној чие име е на токенот. Трамп извлекол околу 636 милиони долари од $TRUMP – речиси половина од неговата вкупна крипто-заработка од 1,4 милијарди долари минатата година. Токенот, лансиран три дена пред неговата инаугурација во 2025, сега вреди 1,69 долари – пад од 98 отсто од врвот од 75,35 долари. Оние што влегле на врвот, гледаа како парите им испаруваат речиси до нула.

Ова не е случајна несреќа на пазарот, туку структура. Под администрацијата на Трамп, американската комисија за хартии од вредност (SEC) објави дека нема да ги регулира мем-токените како хартии од вредност и повлече повеќе тужби против крипто-компании. Portparol на Белата куќа се пофали дека администрацијата ги направила САД „крипто-престолнина на светот“. Кога тој што ги пишува правилата е истиот што профитира од играта, зборот „регулатива“ станува шега.

Поуката е стара колку и коцкањето. Кога некој ти продава ветување дека ќе се збогатиш преку ноќ, прашај се кој всушност заработува на секоја продадена илузија. Мем-токените немаат производ, немаат приход, немаат ништо освен име и надеж – а надежта, како што покажуваат овие 3,8 милијарди, е најскапата стока на пазарот. На Балканот ги знаеме овие приказни; само имињата на пирамидите се менуваат.